Freark Smink en Theo Smedes schitteren in ijzersterk ‘De Emigrant’

0
70
BRANTGUM - de emigrant

‘My whole life homesick’

BRANTGUM – In de jaren na de Tweede Wereldoorlog waren er vele Nederlanders die hun heil zochten in verre oorden. Met name Canada en de Verenigde Staten waren populair bij de ruim 400.000 emigranten die tussen 1947 en 1963 de oversteek maakten. Onder hen waren duizenden Friezen. Stichting Pier21, opgericht door producent David Lelieveld en acteur Theo Smedes , bracht de voorstelling ‘De Emigrant’ van schrijver en regisseur Romke Toering donderdagavond op het podium van een uitverkocht dorpshuis de Terpring in Brantgum.

De Emigrant gaat over Sybolt de Haas (gespeeld door Freark Smink) die op twintigjarige leeftijd besloot de oversteek te maken naar Amerika en Canada. Hij had de boerderij van zijn ouders willen overnemen, maar die taak is aan zijn broer toebedeeld. Wanneer de verkering met Sieuwke uitraakt wegens problemen die de families maken over de religieuze verschillen is het voor Sybolt welletjes geweest. Zonder er iemand over in te lichten pakt hij zijn koffers en stapt aan boord van het schip dat hem aan de andere kant van de oceaan zal brengen. Als emigrant had hij het niet makkelijk, moest knokken voor een goed bestaan. Hij leerde in Amerika zijn vrouw Nynke kennen, waarmee hij zoon Willem kreeg. In ‘De Emigrant’ gaat De Haas voor één keer terug naar zijn ‘heitelân’, Friesland. Een moeilijke beslissing voor de boer, maar om aan de wens van zijn inmiddels overleden vrouw te voldoen gaat hij toch. Hij is onzeker over wat hem te wachten staat in de Greidhoeke, maar ook onzeker over zijn zoon Willem die voor het eerst alleen verantwoordelijk zal zijn over de boerderij en de koeien.

Theo Smedes is verantwoordelijk voor verschillende rollen in het stuk. Zo neemt hij de rol van zoon Willem op zich, de rol van de journalist van de Leeuwarder Courant van Turkse komaf, de kleinzoon van oude kennissen en uitbater van het ‘bêd en brochje’ waarin De Haas overnacht tijdens zijn reis door Friesland.

De reis door Friesland maakt dat De Haas een hoop heeft om over na te denken. Wanneer hij met een journalist van de Leeuwarder Courant in gesprek raakt over het emigreren en het opbouwen van een nieuw bestaan in een ander land komt De Haas tot inzichten die hij eerder niet had. ‘Ik ben een toerist geworden in eigen land’, is een van de conclusies die hij trekt. Maar een echte Canadees is hij ook niet. Wat is hij dan wel?

Wanneer De Haas weer in Canada aankomt is er genoeg om met zoon Willem over bij te praten.

Het stuk is ijzersterk op poten gezet, de acteurs weten in het twee uur durende stuk voor emigranten een gevoel van herkenning op te roepen en voor het overige publiek een verhaal te brengen dat voor een ieder tot de verbeelding spreekt. In een eigentijds decor, met verspringende fotobeelden als achtergrond wordt men meegesleept door Friesland en Canada. Verrassend aan het verhaal is de link naar de kinderen en kleinkinderen van de gastarbeiders, de derde generatie Turken en Marokkanen in Nederland. In het stuk wordt een vergelijking gelegd tussen hen en de kinderen van Nederlandse emigranten in Canada. Het gevoel van ‘nergens thuis horen’ wordt hierdoor goed naar voren gebracht.

Stichting Pier21 heeft de ambitie om met ‘De Emigrant’ ook de grens over te gaan, en het stuk te spelen voor emigranten en hun kinderen. Door middel van crowdfunding willen zij deze tournee mogelijk gaan maken.

Het stuk is in Friesland in totaal 33 keer te zien. Zo staat het stuk op 11 april in Eernewoude op de planken en op 13 april in Birdaard. De laatste speeldatum voor zover bekend is 11 mei in het Interieurcafé Pilat & Pilat in Twijzel. Voor kaarten en speeldata kijk op www.de-emigrant.nl.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here