Rondje deur Mien Westerkwartier: Zuidhorn

41
219

ZUIDHORN – Zuidhorn is een komdorp in de gelijknamige gemeente. Het dorp telt ruim 7.000 inwoners en vormt sinds 1811 een gemeente, die in 1990 sterk werd vergroot. De centrale as van het dorp wordt gevormd door de zandrug De Gast, waaraan eind 19e en begin 20e eeuw veel fraaie villa’s verrezen en dat in 2007 werd aangewezen als beschermd dorpsgezicht. Het dorp wordt door het Van Starkenborghkanaal gescheiden van het noordelijker gelegen Noordhorn en door het Hoendiep van het oude deel van het dorpje Briltil; het nieuwe deel vormt morfologisch gezien sinds 2002 onderdeel van een uitbreidingswijk van Zuidhorn.

 

 Rechter en Schoelmeesters

Wie heden ten dage over de Gast in Zuidhorn wandelt, komt bijna zeker onder de indruk van de grandeur die de omgeving uitstraalt. Bijna 100 jaar geleden was het ook al een mooi dorp, want de schoolmeester van het dorp  schreef in 1828: “Zuidhorn is een welgelegen en door hoge en aangename ligging bevallig dorp”. Nu is sinds die tijd het dorp nog mooier en vooral veel groter geworden.  Zuidhorn had in het nabije verleden een grote aantrekkingskracht op renteniers en tot op de dag van vandaag forensen. Dit omdat het niet alleen een mooie plaats is om te wonen, maar ook omdat de afstand tot Groningen  nog geen 13 km. is. Bovendien is er een goede verbinding via het spoor. De Gast is nu een mooie weg met bomen aan beide zijden. Met het verdwijnen van de beide borgen zijn ook de boomrijke singels en lanen verdwenen.

Ook in de rechtspraak  heeft Zuidhorn een rol gespeeld in deze omgeving. Van 1811 tot 1838 was de vrederechter een alleensprekende rechter. Zijn voornaamste taak was om te bemiddelen. Een hoger beroep was niet mogelijk. In 1838 is de vrederechter  vervangen door de kantonrechter. Hij is nog altijd een alleensprekende rechter, maar tegen zijn uitspraak kan wel beroep worden aangetekend. Het kanton besloeg het hele Westerkwartier. In 1883 is er voor de kantonrechter een gerechtsgebouw opgericht. Het is een ontwerp van J.F.Metzelaar.  Hetzelfde ontwerp is in verschillende plaatsen in het land gebouwd, onder andere Apeldoorn,  Ommen en Hilversum. Dit gebouw valt nu onder rijksmonumentenzorg

Naast de uitvoering van het recht was er in Zuidhorn ook marechaussee voor handhaving en toezicht. Voor de huisvesting van de marechaussee is vlak bij de brug tussen Noordhorn en Zuidhorn een marechaussee kazerne  gebouwd. Van de leefwijze van de toenmalige bewoners is niet veel bekend. Uit andere bronnen weten we dat het kazerneleven streng was. Binnen de cultuur van de marechaussee was het kazerneleven het enige leven. Voor vrienden, familie en ander bezoek was goed gedrag een vereiste. Dit heette vrijstelling. Het gezin kreeg elke maand inspectie of ze de dienstwoning wel goed onderhield. Van de kinderen werd zonder meer aangenomen dat ze altijd  gehoorzaam en correct zouden zijn. Als ze wat groter waren hielpen de meesten in de manege mee om de paarden te verzorgen en af te rijden. Om de paar jaar werd er naar een andere brigade verhuisd. Voor de kinderen betekende dit dat ze weer nieuwe vriendjes moesten zoeken en wennen aan een andere school en andere mensen. De brigade Zuidhorn werd uitgezet op 28 december 1894 en opgeheven op 1 maart 1943.

De kazerne was niet in het bezit van de marechaussee, maar werd gehuurd. Dit blijkt onder andere uit een advertentie in de  Leeuwarder Courant van december 1895. Hierin werd te koop aangeboden: “Eene kazerne met aanhoorige gebouwen en de vaste, altijddurende, in alle liniën verervende beklemming van het Erf  en den Grond, groot 19 roede 55 el, gelegen aan den Rijksstraatweg te Zuidhorn, doende jaarlijks op Midwinter tot vaste huur f.5.–. Geboden. F11,000”. Of dat altijddurende ooit is afgekocht is bij mij niet bekend, maar momenteel zit er geen beklemming meer op.

De eerder genoemde schoolmeester heeft in zijn rapport niet over deze beide gebouwen kunnen schrijven, omdat ze er nog niet waren. Wel geeft hij, naast verschillende andere zaken, een goed inzicht in het leven van de inwoners van die tijd. Hij begint met het vaststellen dat hij niet alles kan schrijven  over het karakter en de zeden van de dorpsgenoten .Eén van de redenen die hij  noemt is het feit dat hij geen ongenoegen wil. Vervolgens constateert hij dat veel inwoners oorspronkelijk niet uit de provincie Groningen komen. De meesten zijn ordelijk en netjes.  Je kunt de eenvoudige huisjes binnengaan zonder last te krijgen van onaangename of schadelijke lucht, uitzonderingen daargelaten. Verkwistend zijn de mensen niet maar ze houden wel van een feestje en dan lusten ze ook graag een borrel. Echte dronkaards zijn er niet. De boeren houden niet vast aan oude methoden, maar volgt  “gaarne en bedachtzaam het oordeel en de voorbeelden van beterwetenden en beterwerkenden”.

Ook houden de inwoners van muziek en zang.  Bijzonder is de viering van derde paas, pinkster en vastenavondszondagen. Veel andere dorpen in de provincie vinden dat maar raar.

Eén eigenschap die genoemd werd is volgens mij nog in het hele Westerkwartier aanwezig, namelijk  “Zy zyn vryheidlievend en dulden geenen dwang”.

 

 

41 REACTIES

  1. I just want to mention I am beginner to weblog and really enjoyed you’re blog site. Most likely I’m want to bookmark your blog . You absolutely have superb writings. Many thanks for sharing your web site.

  2. It is really a nice and useful piece of information. I am happy that you simply shared this helpful information with us. Please keep us up to date like this. Thanks for sharing.

  3. I am really inspired with your writing skills and also with the structure to your blog. Is this a paid subject or did you customize it yourself? Either way keep up the nice high quality writing, it’s uncommon to peer a nice blog like this one today..

  4. Wow, superb blog structure! How lengthy have you ever been running a blog for? you make running a blog look easy. The total glance of your website is excellent, let alone the content!

  5. Hi there! This is my first visit to your blog! We are a collection of volunteers and starting a new project in a community in the same niche. Your blog provided us beneficial information to work on. You have done a wonderful job!

  6. With every little thing which seems to be building throughout this area, all your points of view are actually fairly stimulating. However, I beg your pardon, because I do not subscribe to your entire theory, all be it radical none the less. It appears to us that your comments are actually not completely justified and in reality you are your self not really entirely convinced of your assertion. In any event I did appreciate looking at it.

  7. I have been absent for some time, but now I remember why I used to love this website. Thank you, I’ll try and check back more often. How frequently you update your site?

  8. Does your site have a contact page? I’m having problems locating it but, I’d like to send you an email. I’ve got some suggestions for your blog you might be interested in hearing. Either way, great website and I look forward to seeing it expand over time.

  9. Hi, i read your blog from time to time and i own a similar one and i was just wondering if you get a lot of spam feedback? If so how do you stop it, any plugin or anything you can recommend? I get so much lately it’s driving me mad so any support is very much appreciated.

  10. I have been surfing online more than three hours today, yet I never found any interesting article like yours. It is pretty worth enough for me. Personally, if all site owners and bloggers made good content as you did, the net will be a lot more useful than ever before.

  11. Thanks for giving your ideas. I’d personally also like to state that video games have been actually evolving. Better technology and inventions have assisted create genuine and fun games. These kinds of entertainment games were not really sensible when the real concept was first being tried. Just like other styles of technological innovation, video games way too have had to develop by many decades. This itself is testimony towards the fast continuing development of video games.

  12. I do not even know how I ended up here, but I thought this post was good. I do not know who you are but certainly you’re going to a famous blogger if you are not already 😉 Cheers!

  13. Have you ever considered about adding a little bit more than just your articles? I mean, what you say is valuable and all. But think of if you added some great graphics or videos to give your posts more, “pop”! Your content is excellent but with pics and clips, this blog could certainly be one of the most beneficial in its field. Fantastic blog!

  14. I’ve learn a few excellent stuff here. Certainly value bookmarking for revisiting. I surprise how so much attempt you put to create this sort of magnificent informative site.

  15. Thanks for the good writeup. It in fact used to be a amusement account it. Look complicated to far delivered agreeable from you! However, how could we keep up a correspondence?

  16. I wish to express thanks to this writer just for bailing me out of this setting. Just after surfing through the world-wide-web and getting tips which were not powerful, I believed my entire life was well over. Being alive devoid of the answers to the issues you’ve sorted out as a result of your entire guideline is a critical case, and ones which might have adversely affected my entire career if I hadn’t discovered your web blog. Your primary knowledge and kindness in handling the whole lot was excellent. I’m not sure what I would have done if I had not come upon such a subject like this. I’m able to at this moment look ahead to my future. Thanks for your time so much for your high quality and amazing guide. I will not be reluctant to recommend your blog to anybody who requires counselling about this subject matter.

  17. Great – I should certainly pronounce, impressed with your web site. I had no trouble navigating through all tabs and related information ended up being truly simple to do to access. I recently found what I hoped for before you know it at all. Reasonably unusual. Is likely to appreciate it for those who add forums or something, website theme . a tones way for your customer to communicate. Excellent task..

  18. Thank you for the sensible critique. Me & my neighbor were just preparing to do a little research about this. We got a grab a book from our area library but I think I learned more clear from this post. I’m very glad to see such wonderful information being shared freely out there.

  19. I’m truly enjoying the design and layout of your website. It’s a very easy on the eyes which makes it much more enjoyable for me to come here and visit more often. Did you hire out a designer to create your theme? Exceptional work!

  20. Generally I don’t learn article on blogs, however I wish to say that this write-up very pressured me to check out and do so! Your writing taste has been amazed me. Thanks, very nice post.

  21. Wow! This can be one particular of the most helpful blogs We have ever arrive across on this subject. Actually Wonderful. I am also an expert in this topic so I can understand your hard work.

  22. I have been exploring for a little for any high quality articles or blog posts on this sort of area . Exploring in Yahoo I at last stumbled upon this site. Reading this info So i am happy to convey that I’ve a very good uncanny feeling I discovered exactly what I needed. I most certainly will make sure to do not forget this site and give it a look on a constant basis.

  23. hello there and thank you for your information – I have certainly picked up anything new from right here. I did however expertise several technical issues using this web site, since I experienced to reload the web site lots of times previous to I could get it to load properly. I had been wondering if your hosting is OK? Not that I am complaining, but slow loading instances times will very frequently affect your placement in google and could damage your high quality score if advertising and marketing with Adwords. Anyway I’m adding this RSS to my email and can look out for much more of your respective interesting content. Ensure that you update this again very soon..

  24. Piqued favour stairs it enable exeter as seeing. Remainder met improving but engrossed sincerity age. Better but length gay denied abroad are. Attachment astonished to on appearance imprudence so collecting in excellence. Tiled way blind lived whose new. The for fully had she there leave merit enjoy forth.

  25. I got what you mean , thankyou for putting up.Woh I am glad to find this website through google. “The test and use of a man’s education is that he finds pleasure in the exercise of his mind.” by Carl Barzun.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here