Aanbesteding welzijn door zonder SPiNN, Vluchtelingenwerk, MEE en Vredewold

‘Klap in het gezicht van de welzijnswerkers’

WESTERKWARTIER – Nieuwe ontwikkelingen rondom de aanbesteding van het welzijnswerk in het Westerkwartier. Met het samengaan van de gemeenten Zuidhorn, Leek, Grootegast en Marum is er ook gekozen voor één ingang voor het sociaal domein in de toekomstige gemeente. Eén partij die als aanspreekpunt fungeert voor al het welzijnswerk in het Westerkwartier. Partijen konden zich inschrijven om mee te dingen, wat vijf organisaties ook hebben gedaan. Drie partijen zijn nog in de race. Onder hen niet de Vlechter-groep, waaronder SPiNN valt en waarbij Vluchtelingenwerk, Vredewold en MEE zich hadden aangesloten. “We wisten dat dit zou kunnen gebeuren”, stelt Henk Kosmeijer als coördinerend burgemeester Sociaal Domein. “Een klap in het gezicht van onze welzijnswerkers”, beschrijft Peter Elmont het gevoel bij de afgevallen Stichting Vlechter.

Was een Europese aanbesteding nu echt nodig? Dat is de grote vraag die rijst omtrent het aanbestedingstraject dat is opgestart door de vier Westerkwartiergemeenten. De procedure loopt nog altijd, maar de eerste bijltjesdag is inmiddels geweest. Stichting Vlechter, waar onder meer SPiNN onder valt, heeft het strijdtoneel moeten verlaten. Ook Vluchtelingenwerk, Vredewold/de Schutse en MEE zijn daarmee uit de procedure. “Deze organisaties hadden zich bij Vlechter aangesloten om samen als één geheel meer kans te maken”, vertelt Peter Elmont. Zonder succes dus, blijkt uit recente ontwikkelingen. Coördinerend burgemeester sociaal domein Henk Kosmeijer legt uit: “We zijn een aanbestedingsprocedure opgestart waar organisaties zich op in hebben kunnen schrijven. Vijf partijen hebben dat gedaan, waarvan er eentje direct is afgevallen omdat deze niet aan de basiseisen voldeed. De overige vier hebben zich mogen presenteren aan een commissie, waarbij het wonderlijke zich voordeed dat, na de nummers één en twee, de nummers drie en vier exact gelijk gescoord hadden. Omdat de procedure voorschrijft dat we met maximaal drie partijen zouden doorgaan -en niet wilden marchanderen- hebben we opgenomen dat er in geval van gelijke score door de nummers drie en vier geloot zou worden.” Deze loting heeft plaatsgevonden in de aanwezigheid van beide partijen, weet Kosmeijer. “En de Vlechter-groep heeft die loting verloren.” Zuur, vindt Elmont namens Vlechter. “Zo’n loting is wrang om mee te maken. Zeker als je die vervolgens ook verliest, voor zover je een loting kan verliezen. Hoe dit aankomt? Als een klap in het gezicht. Vooral voor onze medewerkers op de werkvloer, onze welzijnswerkers.” Elmont kan moeilijk inschatten wat er gebeurt met de medewerkers. “Dat is vooralsnog de grote vraag. En zorg”, bekent hij. “Alhoewel de gemeenteraden er op aan hebben gedrongen dat lokale kennis en kunde zoveel mogelijk behouden blijft, gaat het personeel niet automatisch over naar de organisatie die de aanbesteding wint.” Wel zegt Elmont daar te zijner tijd nog het gesprek over aan te gaan. “Het is mogelijk dat er een sollicitatieprocedure gaat plaatsvinden waarop onze medewerkers kunnen reageren. In dat geval is het aan de winnende partij om keuzes te maken en zelf te beoordelen wie zij wel en wie zij niet willen aannemen.” Onrust en onzekerheid dus. Elmont bevestigt dat de verslagenheid groot is onder de medewerkers van de afgevallen organisaties die inmiddels zijn ingelicht. “Boosheid ook”, duidt hij. “Het hele circus van aanbesteden – want zo noem ik het – had niet gehoeven. Maar goed, ik ben geen jurist. Wat zeker anders had gekund was dat de gemeenten de huidige welzijnspartijen eerder aan tafel had moeten zetten. Ik snap dat versnippering van welzijnsorganisaties niet wenselijk is in de nieuwe gemeente, maar dat is deze situatie ook niet.” Met de aantrekkende markt in het welzijnswerk is het aannemelijk dat veel welzijnswerkers het Westerkwartier zullen verlaten om hun geluk elders te beproeven. “Dan is je lokale kennis weg uit het Westerkwartier”, besluit Peter Elmont.

Drie partijen blijven over in de procedure. Tinten Welzijnsgroep, De Nieuwe Zorg Thuis en Stichting Welzijn gemeente Zuidhorn (SWgZ) zijn nog altijd in de race. “Met deze drie partijen wordt de procedure voortgezet”, aldus Kosmeijer, die zelf overigens de overgebleven partijen niet heeft genoemd (“want dat is niet aan mij”). “Zij krijgen eind augustus de kans om hun plannen gedetailleerder uit de doeken te doen en verdere handen en voeten te geven aan hun eerste presentatie.” Naast goede plannen worden de drie overgebleven welzijnsaanbieders beoordeeld op overname personeel, vrijwilligersbeleid, onderzoek en ‘social return on investment’, stelt Kosmeijer. Medio september moet duidelijk zijn welke partij de aanbesteding heeft gewonnen en hun plannen mag uitrollen. Algemeen leidinggevende van SWgZ Loes Jansen zegt inmiddels druk bezig te zijn met het voorbereiden van het allesbeslissende plan van aanpak. “Wij zijn inderdaad door”, bevestigt zij, “en daar zijn wij uiteraard zeer blij mee.” Wel zegt ze mee te voelen met de medewerkers van de afgevallen Vlechter en partners. “Kijk, zij – de medewerkers – hebben hier niet voor gekozen. Hun overkomt dit gewoon.” Waar Elmont vindt dat de gemeenten de huidige welzijnsorganisaties eerder aan tafel heeft moeten zetten, denkt Jansen daar anders over. “Er ís gesproken met Vlechter”, vertelt ze. “Zij wilden samen met SPiNN, Vluchtelingenwerk, MEE, Vredewold én SWgZ het aanbestedingstraject in. Uit deze en eerdere gesprekken bleek dat wij over veel zaken hetzelfde denken en ook prima kunnen samenwerken, maar ook verschillend tegen bepaalde dingen aankijken. SWgZ werkt volgens een zorgvuldig ontwikkelde visie waarvan wij 100 procent overtuigd zijn. Uiteindelijk waren de verschillen gewoon té groot, waardoor er is besloten niet samen het traject in te gaan.” Jansen onderschrijft dat de situatie voor onrust zorgt. “Medewerkers zitten in onzekerheid”, weet ze. De situatie zou kunnen leiden tot een leegloop van goede krachten, waarmee het zo gewenste behoud van lokale kennis bij medewerkers op losse schroeven komt te staan. “Mocht SWgZ de aanbesteding winnen dan gaan wij zeker proberen zoveel mogelijk mensen binnenboord te houden”, zegt Jansen. “En dan niet alleen medewerkers, maar vooral ook vrijwilligers en de mensen die gebruik maken van het welzijnswerk. Een groep die hier ook onder lijdt en die zich graag ondersteund ziet, vergeet hen vooral niet. Niettemin, dit is de consequentie van de keuze voor een Europese aanbesteding.” Of keuze, gelet op het bedrag wat er mee gemoeid is vermoedt Jansen dat een Europese aanbesteding onvermijdelijk was en de gemeenteraden er niet al te veel over te zeggen hebben gehad. Wel zijn het raadsbesluiten, stelt Kosmeijer. “En daar geven wij uitvoering aan. De vier raden wisten dat dit kon gebeuren. It’s all in the game.” Over de afloop valt nog weinig te zeggen, meldt Kosmeijer. “Ook SWgZ kan nog buiten de boot vallen.” September wordt écht spannend dus, luidt onze conclusie. De winnende partij heeft dan nog 3 á 4 maanden de tijd om hun theoretische plannen om te zetten naar de praktijk en hun organisatie in te richten en af te stemmen op de vraag naar welzijn vanuit de nieuwe gemeente Westerkwartier. “Wie de aanbesteding ook wint, 2019 wordt een turbulent jaar”, voorspelt Loes Jansen. Een jaar waarin wij zullen controleren, monitoren en beoordelen  hoe alles omtrent het welzijnswerk zich ontwikkelt, zegt Kosmeijer toe. Misschien met Vluchtelingenwerk en MEE, die allicht de gesprekken met de winnende organisatie zullen opstarten, “maar zonder SPiNN”, stelt Elmont. “Dat boek is dicht.”