“Een toegevoegde waarde voor een leven in afronding”

Hospice de Mantel zoekt gastheren en -vrouwen

ZUIDHORN – Sinds februari werkt Hospice de Mantel met vrijwilligers die het professionele team van verplegers ondersteunt bij het begeleiden van en zorgen voor mensen die zich in de laatste levensfase bevinden. Het hospice biedt palliatief-terminale zorg aan mensen met een levensverwachting van minder dan drie maanden. De Mantel is een high care hospice met 24-uurs zorg en maakt deel uit van Zonnehuis Oostergast. “Na de start met vrijwilligers in februari heeft het een enorme vlucht genomen”, weet verpleegkundige en vrijwilligerscoördinator Ada Beuker te vertellen. “We draaien nu met veertig vrijwilligers en dat is fantastisch, maar wel nog iets te weinig voor de gewenste 60 die we nodig zijn.”

Zonder VPTZ vrijwilligers is het in Hospice de Mantel vrijwel onmogelijk om voldoende tijd te hebben om ervoor de bewoner te zijn, en aandacht te kunnen schenken aan het welzijn, blijkt uit de woorden van Ada. “Zij ondersteunen het team verpleegkundigen en verzorgenden met hun taken, brengen maaltijden rond, zijn een aanspreekpunt voor onze bewoners en hun gasten, nemen kleine zorgtaken over, gaan regelmatig met een bewoner ‘op stap’ voor een leuke ommetje door de wijk en zijn gastheer of – vrouw voor de familie en indien nodig waken ze.” Een behoorlijke lijst, zo in adem opgenoemd. Tot voor kort deden de professionals zo goed en zo kwaad als het ging al deze taken zelf. Voor hen ook een hele verandering om ineens met een team vrijwilligers samen te werken. Ada corrigeert dan ook de woorden van Auke de Jong die zegt als ‘gewone vrijwilliger’ aan te zijn geschoven. “Gewone vrijwilligers hebben we hier niet”, vindt Ada, “wel zeer gewaardeerde vrijwilligers.” De 63-jarige Auke lacht: “Het is een mooi voorbeeld van de sfeer hier. In het dagelijks leven ben ik studiebegeleider en help ik middelbare scholieren door hun schoolperiode heen. Daarnaast vind ik het fijn om hier te zijn.” Bij mensen die zich in de laatste fase van hun leven bevinden. Zwaar, veronderstellen wij. “Mensen denken inderdaad vaak dat het zwaar is”, reageert  Auke. “Dat er een bedompte en treurige sfeer hangt. Maar dat is in de praktijk toch echt anders.” Zorgcoördinator Chantal Staal onderschrijft de woorden van Auke. “Het beeld dat men heeft van een hospice is fout. Natuurlijk zijn er moeilijke momenten. En natuurlijk is het af en toe ook best zwaar. Maar er is ook acceptatie en er wordt heel wat afgelachen. Het is hier ook genieten van hetgeen bewoners nog wél kunnen.” Hospice de Mantel is, zoals al gezegd, een high care hospice, “met veel tijd en aandacht voor mensen”, stelt Chantal. Jolanda Klaveringa is –net als Auke- betrokken bij de Mantel als vrijwilliger en vult Chantal aan: “Mensen hebben hier een thuis, het is dichtbij en persoonlijk en dat wordt gevoeld. Ook zeker bij ons, als vrijwilliger.” Het is altijd goed om met mensen om te gaan, vindt Auke. “En het is een prettig gevoel om er voor iemand te kunnen zijn. Ik moet zeggen, dit is verreweg het mooiste vrijwilligersbaantje dat ik heb gehad.” Er wordt dan ook goed voor de vrijwilligers gezorgd, verzekert Ada. “Zo krijgen ze van ons een introductiecursus aangeboden. Daar leren zij om te gaan met hetgeen dat op ze af komt, aangevuld met theoretische kennis over wat wij hier precies doen. Zo komen ze niet voor verrassingen te staan en zijn ze volledig voorbereid.” Jolanda heeft de cursus ook gehad en vertelt dat de cursus zeker van toegevoegde waarde is. “In twee en een halve dag krijg je een heleboel theorie mee en ontwikkel je jezelf. Al blijft het een ervaringsvak waarin je moet aanvoelen wanneer je nodig bent en wanneer je beter even afstand kan nemen. Voor mij is het vrijwilliger-zijn bij een hospice het hoogst haalbare. Het is fijn om een toegevoegde waarde te zijn voor een leven in afronding. Voor mensen die blij zijn met jouw aanwezigheid. Dat geeft zo ontzettend veel voldoening.”

Mango-effect

“Zie hier het mango-effect”, lacht Chantal. “Er was ooit eens journalist die bij vrouw langs ging die aan het einde van haar leven leek te zijn. Toen hij haar vroeg of hij nog iets voor haar kon doen vroeg zij om een mango. De journalist ging heen en kocht een mango. Eenmaal terug genoot de vrouw enorm van zoete mango die haar vervolgens een boost gaf. Ze fleurde op en leefde door. Toen haar gevraagd werd waarom ze nadien niet vaker een mango kocht, antwoordde ze: ‘Omdat het dan niet meer bijzonder is’. Waarmee wordt geïllustreerd dat het bijzondere in kleine dingen zit. Zoals er “gewoon” zijn voor mensen op de momenten dat ze jou het hardst nodig zijn.” Momenteel draait Hospice de Mantel met 40 vrijwilligers. “En dat gaat boven verwachting goed”, meent Ada Beuker. “Het is een constante groep en er is weinig uitval. Wel zouden we graag extra vrijwilligers willen toevoegen aan ons bestand, en dan met name mensen die ’s nachts een dienst kunnen draaien. Want het gaat hier 24 uur per dag door.” Het is rustiger in de nacht, vertelt Ada. “Maar het komt voor dat iemand niet of onrustig slaapt, of dat er familie langs komt van een bewoner die echt op het eind van zijn of haar leven zit. Dat er dan iemand aanwezig is binnen Hospice de Mantel biedt rust en veiligheid. Het is belangrijk dat zij weten dat er iemand is, dat zorgt voor geborgenheid.” Alleen is de nachtvrijwilliger overigens niet, want er lopen ten aller tijde professionals rond die de vrijwilliger ondersteunen als de nood aan de man is. “Deze professionals zijn slechts een druk op de bel ver weg”, zegt Ada.

Van vrijwilligers wordt gevraagd zich 2 dagdelen van 4 uur per week beschikbaar te stellen. Al is er in overleg veel mogelijk, meldt Ada. “Als mensen met 1 dagdeel van 4 uur willen beginnen, dan kan dat.” Vrijwilligers worden ondersteund door professionals en krijgen cursussen en opleidingen aangeboden om hun kennis en vaardigheden te ontwikkelen. Ada: “Een win-win situatie. Zij kunnen zich door ontwikkelen en wij krijgen een vrijwilliger terug die van vele markten thuis is en weet van de hoed en de rand.” Potentiële vrijwilligers kunnen contact opnemen met Ada Beuker via a.beuker@zonnehuisgroepnoord.nl voor een eerste kennismakingsgesprek.