‘Gemeentebelangenachtig’

En dan zit je opeens aan tafel met Ytsen van der Velde. Ondernemer te Opende en fractievoorzitter van VZ 2000. De Grootegaster partij die nog altijd niet blij is met de herindeling, maar toch beseft dat er geen weg terug is en we toch écht gaan herindelen. Dus wordt VZ 2000 omgedoopt in VZ Westerkwartier. Worden de bakens verlegd. Dat was voor mij hét moment om de telefoon te pakken en een afspraak te maken met Van der Velde. Lezers van de Streekkrant hebben (waarschijnlijk) inmiddels al gelezen dat de fractievoorzitter geen man is die een blad voor de mond neemt. Geen geijkte politicus volgens de oude stempel. Of beter: geen grijze muis. Mensen die de afgelopen jaren gemeenteraadsvergaderingen in Grootegast hebben bijgewoond zullen dit ook beamen. VZ 2000, met de kleurrijke frontman Van der Velde voorop, is geen gewone partij. Uit ons gesprek blijkt dat Van der Velde best met tact politiek kan bedrijven, maar soms gewoon kiest voor een meer onorthodoxe aanpak. Heerlijk voor een journalist. Een politicus die niet met meel in mond praat en zegt wat hij denkt. Niet ongebruikelijk trouwens voor politici van lokale ‘Gemeentebelangenachtige’ partijen die zich niet druk hoeven te maken om de landelijke uitstraling van hun partij, maar 100 procent hun eigen koers kunnen varen.

In de gemeente Noordenveld zit Gemeentebelangen al jaren stevig in het zadel. Een kleine vier jaar geleden begonnen zij zelfs met twee wethouders in het college van B en W. Noordenveld dus, waar Gemeentebelangen met zeven zetels de grootste is, op de voet gevolgd door het eveneens lokale Lijst Groen Noordenveld met vier zetels. De twee ‘lokalen’ hebben daarmee elf van 23 zetels in handen. Bijna de helft dus. Geen onbekend fenomeen overigens. In meerdere gemeenten laten kiezers steeds vaker en steeds meer de grote partijen links liggen. In meer en meer gemeenten wordt er gekozen voor partijen die geen ambities of belangen hebben buiten de eigen gemeentegrenzen. Partijen die puur en alleen beleid maken voor de eigen gemeente en haar inwoners. In het Westerkwartier wilde het echter nog niet vlotten met de ‘Gemeentebelangenachtige’ partijen. In Leek en Zuidhorn bestaat de raad uit zes partijen, waarvan de landelijke tak hun sporen meer dan verdiend hebben. Er is geen Gemeentebelangen Leek en geen Lijst Zuidhorn. In Marum hebben Gemeentebelangen (2 zetels) en Toekomst voor Marum (1 zetel) een dappere, maar vergeefse, poging gedaan om groot te worden. Eigenlijk is het alleen in Grootegast gelukt een lokale partij te laten uitgroeien tot een beweging om rekening mee te houden. VZ 2000 dus. Met vier zetels in de raad net zo goed vertegenwoordigd als de ChristenUnie, maar wie de stemmen telt moet toch echt concluderen dat VZ 2000 de grootste is. Daarmee is VZ ook de meest logische partij om het gebrek aan een Gemeentebelangen Westerkwartier op te vangen en in het gat te springen dat er momenteel buiten Grootegast is. Van der Velde zei te hopen dat de andere partijen VZ straks niet opnieuw ‘een kunstje flikken’ en verwacht dat het Westerkwartier professioneler te werk gaat als het gaat om het smeden van coalities. Zes van 33 zetels wil Van der Velde hebben. Het liefst meer natuurlijk, maar zes moet zeker haalbaar zijn. Ik hoop het met hem mee. Niet omdat ik een groot aanhanger ben van het gedachtegoed van VZ 2000, het blijft toch een beetje vechten tegen de gevestigde orde, maar omdat ik kleurrijke persoonlijkheden en partijen graag zie acteren in de overwegend grijze politiek. Het is mooi om een andere manier van debatteren en discussiëren te aanschouwen dan het ‘lieve praten’ dat we in bijvoorbeeld Zuidhorn vaak te zien en te horen krijgen. Mijn collega-journalisten zullen het ongetwijfeld met mij eens zijn als ik zeg dat een beetje olie op het vuur goed is. Spannender. Smaakvoller. Zaken waar vooral lokale partijen patent op hebben. Immers, zij hoeven zich niet te houden aan de etiquette van de landelijke moederpartij, want die is er niet.

De nieuwe gemeente Westerkwartier heeft zeker de ‘oude vertrouwde’ partijen nodig in de gemeenteraad. Je hoeft niet gestudeerd te hebben of politiek bijzonder geëngageerd te zijn om te weten dat CDA en CU betrouwbare bouwstenen zijn voor iedere gemeente. Natuurlijk zullen deze christelijke partijen wederom hoge ogen gooien als de ruim 60.000 inwoners van de gemeenten Leek, Zuidhorn, Marum en Grootegast naar de stembus mogen. Het Westerkwartier is én blijft een christelijk bolwerk, ook na de herindeling. En natuurlijk mogen ook de PvdA, VVD en GroenLinks mooie cijfers tegemoet zien. Hoop ik met D66 mee dat na Zuidhorn en Leek ook Marum en Grootegast warm lopen voor de plaatselijke democraten. De SP is eveneens een mooie aanvulling in de straks 33-koppige raad en allicht dat de PVV toch nog met een kandidatenlijst komt. Wie weet. Maar waar de nieuwe gemeente Westerkwartier straks echt baat bij heeft? Een eigen Gemeentebelangenachtige partij. Mensen met lak aan landelijke partijwetten en –regeltjes en zonder moederpartij in het kabinet of zelfs de Tweede Kamer. Het zal ervoor zorgen dat de raad scherp blijft en de journalisten wakker. Alleen daarom heeft VZ Westerkwartier al bestaansrecht. En straks wellicht ook de zes gewenste zetels in de gemeenteraad.

 

Meediscussiëren over de herindeling of jouw mening laten horen? Laat het weten op Twitter @richardlamberst!