Raad van State oordeelt: Geen parkeerplaats voor theetuin Schots & Scheef

OPENDE – Commotie in Opende. De goedlopende en succesvolle theetuin Schots & Scheef wilde uitbreiden. Meer parkeerplaatsen waren er nodig om de gasten van de theetuin te kunnen ontvangen. Dat kan niet, zo oordeelde de gemeente. Dus was er een conflict geboren. Na wat getouwtrek, gemor en geklaag over en weer moest uiteindelijk de Raad van State een uitspraak doen. Voor wie het niet weet: de Raad van State is de hoogste instantie die een uitspraak kan doen wanneer burgers en overheden er niet meer uitkomen. Daar kom je overigens niet zomaar. Wanneer burger en overheid elkaar treffen voor de Raad is een zaak al behoorlijk uit de hand gelopen. Commotie in Opende dus.

Het begint in 2012 als ondernemers Jelwin en Ymkje Kuipers hun idee om een theetuin te beginnen bij hun woning –en agrarisch bedrijf- uitvoeren. Vanaf dat moment kunnen bezoekers van het Blote Voetenpad gezellig voor of na de wandeling bij het paar terecht voor een lekker kopje koffie, thee en wat lekkers. “En dat is prima”, zo wijst een gesprek met wethouder Sjabbo Smedes uit. “Zeker in het Westerkwartier zie je veel ondernemingen ontstaan bij huis. Aardappelen, eieren en zelfs auto’s kunnen onderweg van A naar B gekocht worden. Dat hoort bij dit gebied en ik zie het als typisch Westerkwartiers. Maar daar horen natuurlijk wel regeltjes bij. In het geval van de theetuin in Opende gaat het over recreatie en toerisme. De gemeente hanteert daarbij het bestemmingsplan om bedrijven en initiatieven goed te kunnen reguleren.” Daarbij kijkt de wethouder naar het onderzoek dat acht jaar geleden is uitgevoerd door een stedenkundig bureau. Aan de hand van dat onderzoek is het Westerkwartier, en dus de gemeente Grootegast, onderverdeeld in zones. “Op de meeste plekken mogen kleinschalige recreatie en toerismeactiviteiten plaatsvinden”, vertelt Smedes. “En op een paar plekken is er meer mogelijk en mogen er grootschalige activiteiten plaatsvinden.” Als voorbeeld van een grootschalige locatie haalt Smedes het alom bekende Strandheem aan. Sjabbo Smedes: “Die plek is aangewezen als locatie waar men grootschalige activiteiten mag ontwikkelen. Mits de aanvragen en vergunningen in orde zijn zou men er zelfs een hotel mogen bouwen. We hebben het hier dus over een onderneming die het landschap wezenlijk zou veranderen en een ander aangezicht geeft. Dit in tegenstelling tot kleinschalige activiteiten die de omgeving en het landschap niet mogen veranderen. Theetuin Schots & Scheef is begonnen als kleinschalige activiteit. Een plek waar mensen even lekker konden zitten. Daar was op zich niets mis mee, totdat zij zich twee jaar geleden begonnen te profileren als een plek waar je móest zijn geweest na een bezoek aan het Blote Voetenpad. De onderneming werd een succes, waardoor er te weinig parkeerplekken waren. Mensen parkeerden langs de kant van de weg, wat zorgde voor gevaarlijke situaties en klachten van omwonenden die hun woongenot aangetast zagen worden.” De gemeente stelde dat er best 200 meter verderop geparkeerd kon worden en keek tegelijkertijd naar een plek waar meer parkeergelegenheid gecreëerd kon worden. “Ook Staatsbosbeheer werd niet vrolijk van de toegenomen drukte”, aldus Smedes. “Mensen parkeerden ook bij hun voor de deur en zelfs op de boerenerven bij Peebos. Staatsbosbeheer trok zich deze situatie aan en heeft een tweede parkeerplaats gerealiseerd om de toegenomen drukte op te kunnen vangen.” Toen er bij Staatsbosbeheer vervolgens ook een theetuin werd geopend was het hek helemaal van de dam bij Jelwin en Ymkje van Schots & Scheef, die zich nu dubbel benadeeld voelden. Smedes: “Deze theetuin voldeed gewoon aan de eisen van kleinschaligheid, dus liet de gemeente dit toe. Er zijn gewoon regels waar men zich aan moet houden en binnen die regels werkt de gemeente Grootegast graag mee. Ik snap hun frustratie heel goed. Het zijn goede ondernemers die kansen zien en daar een beeld bij hebben. Maar nogmaals, bij dat beeld horen ook regels. Wij hebben ook rekening te houden met de andere bewoners én beschouwen het landschap als zeer waardevol. Auto’s mogen best een keertje in een weiland geparkeerd worden tijdens een evenement of een groot feest, maar dat staan we dus niet structureel toe. Daarmee brengen we schade toe aan het gebied en aan het woongenot van anderen. Je zou kunnen zeggen de dat ambitie van Schots & Scheef groter was dan de mogelijkheden.” Ook op de bewering van de ondernemers dat er geen vijftig auto’s mogen parkeren in het weiland, maar dat er wel tweehonderd caravans mogen staan, heeft Sjabbo Smedes een antwoord. “Ja, dat klopt dus niet”, stelt de wethouder. “Tweehonderd caravans is een grootschalige activiteit en dat mag niet. Wat zij hooguit mogen doen is maximaal 25 caravans, mits –en let wel op deze voorwaarde- het in te passen is in het landschap. Op papier vallen 25 caravans dus onder een kleinschalige activiteit, in de praktijk zal blijken dat er maximaal zeven á acht caravans kunnen staan zonder het landschap aan te tasten.” Om parkeerproblemen aan de Kaleweg in de toekomst te voorkomen hanteert de gemeente een parkeerverbod die loopt van maart tot en met oktober. “Parkeren langs de weg zorgt voor minder overzicht en levensgevaarlijke situaties”, meldt Sjabbo Smedes. “Wij gaan hier dan ook op controleren. Misschien dat we daar een buitengewoon opsporingsambtenaar op zetten of de politie vragen vaker te controleren op gevaarlijke situaties en parkeerovertredingen.” De wethouder zegt het jammer te vinden dat het allemaal op deze manier gelopen is. “De theetuin hield afgelopen jaar de deuren dicht”, weet Smedes. “Dat had van de gemeente niet gehoeven en is hun eigen keuze geweest. We hopen nog altijd op een passende oplossing, waar beide partijen mee kunnen leven. Maar het toestaan van grootschalige activiteiten behoort niet tot de mogelijkheden. Binnenkort gaat er een ambtenaar langs om in kaart te brengen wat de mogelijkheden wel zijn. Ook omdat er nog een probleem ligt met het bestemmingsvlak. Naast de theetuin hebben de ondernemers ook een agrarisch bedrijf dat meer ruimte nodig heeft. Wij hebben het bestemmingsvlak vergroot om die ruimte te bieden. De eigenaren vonden het vergrote bestemmingsvlak echter niet geschikt voor een efficiënte bedrijfsvoering. De Raad van State heeft geoordeeld dat de gemeente onvoldoende heeft gemotiveerd waarom er gekozen is voor de vergroting die wij voor ogen hadden. Dus gaan wij die kwestie opnieuw beoordelen en motiveren. Dat moet binnen vijf maanden zijn gebeurd.”

Reactie: “Er zijn hier alleen maar verliezers”

OPENDE – Geen uitbreiding van de parkeergelegenheid voor de theetuin van Jelwin en Ymkje Kuipers dus. Er zal gezocht moeten worden naar een efficiëntere indeling van de huidige parkeermogelijkheden of, ja… Of wat eigenlijk? Dus bellen we met Jelwin om te kijken hoe zij de uitspraak van de Raad van State hebben ontvangen en hoe het nu verder gaat.

“De uitspraak heeft ons negatief verrast”, vertelt Jelwin. “Wij dachten een serieuze kans te maken om deze zaak te winnen. ‘Verbaasd’ is denk ik juiste woord.” De gevolgen zijn voor het ondernemerspaar wel duidelijk. “Hier houdt het op”, zegt hij gedecideerd. “We hadden gehoopt komend jaar weer los te kunnen, maar hebben in plaats daarvan de nekslag gekregen. Ondernemen moet geld opleveren en geen geld kosten. Op deze manier zijn we te klein en heeft het geen zin. Bovendien is ook onze positiviteit zo langzamerhand wel verdwenen.” De Raad van State is het hoogste orgaan waar burgers en overheden hun geschillen kunnen voorleggen, dus een hoger beroep in welke vorm dan ook is niet mogelijk. “Nee, hier blijft het bij”, weet Jelwin. “We gaan ons eroverheen zetten en door met onze andere activiteiten. We hebben nog altijd een prachtig bedrijf. Het is alleen jammer dat de gemeente Grootegast het ondernemen zo verschrikkelijk moeilijk maakt. We hebben het gevoel dat de regeltjes steeds werden veranderd en dat geeft ons een ongewenst gevoel. En het is nog steeds niet duidelijk. Grootschalig, kleinschalig, het zal wel. Duidelijk meetbare regeltjes zijn er nog steeds niet en dat is een gemiste kans. Er zijn hier alleen maar verliezers. Maar weet je? Als dit ervoor zorgt dat de gemeente Grootegast nu met afgebakende kaders en duidelijke regels komt, is er toch nog iets gewonnen. Nee, niet voor ons. Dat houdt op, maar voor andere ondernemers die iets willen gaan doen in de recreatie- en toerismesector zal het dan toch iets opleveren. Laten we daar maar op hopen.”