Westerkwartier kiest voor lokaal; christelijke normen en waarden blijven belangrijk

Eerste dans op het coalitiebal voor VZ Westerkwartier

WESTERKWARTIER – Het is een behoorlijk uitputtende campagne geweest. Zoveel is duidelijk. Welke lijsttrekker of hooggeplaatst kandidaat-raadslid je ook in de ogen keek, je zag de vermoeidheid. Er is dan ook flink uitgepakt tijdens de campagne in aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen voor de gemeente Westerkwartier. CDA trok er met een caravan op uit, terwijl VZ Westerkwartier vliegtuigjes in de lucht liet zweven en wethouder Bert Nederveen samen met Hans Schipper op de laatste zaterdag voor de verkiezingen voor even in de schoenen van hardwerkende krantenbezorgers gingen staan. Fanatiek en gewapend met een aantal schitterende glossy’s voorzien van het beeld van hun betrouwbare frontman. Of wat te denken van de ‘Rode Slingers’ langs de dorpen die de PvdA zaterdag na zaterdag heeft ondernomen, of van de helse kilometers lange fietstocht van GroenLinks. Aan alles komt een einde, ook aan verkiezingsgekte. De stembussen zijn gesloten, de stemmen geteld en dus de kaarten geschud. De conclusie: het Westerkwartier kiest voor lokaal met een christelijk fundament.

Op voorhand een moeilijk te voorspellen uitslag. Want hoe groot kan de grootste partij uit de gemeente Grootegast worden in de andere drie gemeenten? Het succesverhaal van VZ Westerkwartier komt niet uit de lucht vallen, al sinds de eeuwwisseling zijn zij een vooraanstaande partij in de gemeenteraad van Grootegast. Maar met een herindeling op komst je vleugels uitslaan en nieuwe gebieden ‘veroveren’ is toch andere koek. Vraag het de kandidaten op de lijst vooral zelf, zij zullen beamen geconfronteerd te zijn geweest met een uitdagende opdracht. Vooraf zette lijsttrekker Ytsen van der Velde in op acht zetels. “Dat zou in de lijn zijn met de landelijke trend’, voegde hij daar aan toe. Ambitieus, want in de gemeenten Leek en Zuidhorn zijn momenteel geen lokale partijen actief. Een reden daarvoor kan zijn dat in deze gemeenten misschien de nood niet zo hoog was, dat er geen vraag is naar lokaal. Op voorhand moeilijk in te schatten. Acht zetels werden het niet, maar 4259 stemmen mag de Partij voor Veiligheid en Zorg zich verheugen op zes zetels én lijst 1 bij de volgende verkiezingen. VZ is de grootste en mag daarom het coalitiebal openen met de eerste dans. Ytsen van der Velde: “Dit is uniek. Van de grootste in Grootegast naar de grootste van het Westerkwartier. We hebben hard gewerkt en zijn blij met het resultaat. De komende periode worden wij geconfronteerd met grote uitdagingen op het gebied van financiën. De gemeente Westerkwartier staat er vanaf het begin niet goed voor en daar moeten we aan werken. Tevens de schone taak om van vier gemeenten met elk hun eigen cultuur één mooi geheel te maken. Dat laatste gaat overigens lukken, daar ben ik van overtuigd.” Wel stipte Van der Velde een aandachtspuntje aan. De opkomst. Slechts 50 procent nam de moeite om kleur te bekken en de gang naar de stembus te maken. “Blijkbaar voelt men zich niet verbonden met de politiek. Een kwestie van vertrouwen? Dan moeten we dat proberen te herstellen.” Alhoewel de top 3 –naast VZ maken de ChristenUnie en CDA deze top compleet- kan rekenen op een meerderheid van de raadszetels (17 stuks) wil Van der Velde inzetten op een brede coalitie. “En daarbij sluiten wij niemand uit.”

Aanwezig op het coalitiebal is ongetwijfeld de ChristenUnie. Onder leiding van de vaderlijke Peter Holsappel kenden de christelijken een prima campagne. Holsappel werd even uit zijn comfortzone gerukt met zijn afbeelding op een heuse glossy, maar het heeft de partij geen windeieren gelegd. De nummer één van CU werd al snel een bekende Westerkwartierder wat resulteerde in zes zetels. Opmerkelijk feitje: Holsappel noemde in de Verkiezingskrant 5 zetels een ‘teleurstelling’ en zes zetels ‘heel mooi’. Realisme is geen vreemd woord bij CU, maar deze voorspelling bleek als enige precies goed te zijn. Waarvan akte. De ChristenUnie stemmer, als wij deze zo mogen aanduiden, is een trouwe. Gekscherend heeft ondergetekende weleens geroepen dat als er niemand komt stemmen alle zetels naar CU gaan. Want deze achterban komt altijd. En overal. Ook nu, en met de tegenvallende opkomst resulteert dat in zes prachtige raadszetels. Met een kanttekening, want het is te gemakkelijk om het CU-succes toe te schrijven aan de lage opkomst. De kiezer spreekt en heeft dat ook in deze gedaan. De zondagopenstelling ís een item geweest de afgelopen periode. En daarbij was er maar één partij die zich van meet af aan direct heeft uitgesproken tegen het winkelen op zondag: de ChristenUnie. Een onderwerp dat ontegenzeggelijk stemmen heeft opgeleverd, want het was voor de partij een ‘unique selling point’, het punt waarop het verschil kon worden gemaakt. Of met het succes van CU de zondagopenstelling van tafel is? Iets met een broedende kip. Het onderwerp zal ongetwijfeld ter tafel komen tijdens de coalitiebesprekingen. “We voelen een grote verantwoordelijkheid”, vertelt Peter Holsappel wijzend op de zes behaalde zetels. “Samenwerken met VZ vinden wij best heel spannend. We bedrijven allebei een andere vorm van politiek, maar ik zou het mooi vinden om deze twee lijnen samen te brengen.” Holsappel wil inzetten op een coalitie met een breed draagvlak, dat recht doet aan datgene wat leeft in de samenleving. ChristenUnie denkt aan een akkoord tussen vier partijen.

“Heel eerlijk, dit is niet de uitslag waar wij op hadden gehoopt”, spreekt CDA-lijsttrekker en beoogd wethouder Hielke Westra zich uit over de uitslag. En dat is logisch. CDA werd vooraf in het christelijke bolwerk Westerkwartier bestempeld als de grote favoriet. Feitelijk kon de naam van Westra al als wethouder op papier worden gezet. Hetzij met potlood. Vijf zetels zijn het geworden, “en daar moeten we het mee doen”, aldus Westra realistisch. Het CDA is zichtbaar geweest in de campagne en zal dat ook de komende jaren blijven, belooft hij. Toch is het niet alleen maar slecht nieuws bij het CDA dat als derde partij uit de stembus kwam rollen. Linksom of rechtsom, CDA is en blijft een partij die beide wereld –of beide lijntjes in de woorden van Holsappel- kan verbinden. Welke opties je ook op tafel legt en welke kaarten er ook uit worden gedeeld, een coalitie zonder CDA lijkt onmogelijk.

Hoe ander ligt dat bij GroenLinks. Met eveneens vijf zetels, maar vierhonderd stemmen minder dan CDA, zijn zij de vierde partij van het Westerkwartier. “We wilden het landelijke succes van GroenLinks vertalen naar het Westerkwartier en dat is gelukt”, sprak Klaas-Wybo van der Hoek. De blijdschap is terecht. Kijkend naar de huidige vier gemeenteraden heeft GroenLinks zetels ingeleverd, maar is de partij gegroeid in aanhang. Nooit eerder stemden zoveel Westerkwartierders GroenLinks. Waarbij vermeld kan worden dat vooral in Middag, het gedeelte Winsum dat na de jaarwisseling over gaat naar het Westerkwartier, GroenLinks een grote achterban heeft. Van der Hoek schijnt tevens een lichtje op de komende coalitieonderhandelingen. “De eerste drie partijen hebben in principe een meerderheid. Dat houdt in dat de vierde partij weleens een vijfde wiel aan de wagen kan zijn. Over die rol moeten wij nadenken. Natuurlijk willen wij best praten, maar we nemen wel een lijstje mee waar aan voldaan moet worden.” GroenLinks wil grote stappen maken in het klimaatvraagstuk en ook het Sociaal Warmtefonds kan weleens een breekpunt blijken te zijn voor een gemeente die eerst moet inzetten op besparen.

Een alternatief voor GroenLinks kan gevonden worden in een andere winnaar: de Partij van de Arbeid. Lijsttrekker Rianne Vos kijkt terug op een vriendelijke campagne en is tevreden met de vier zetels. “Ons past een afwachtende rol”, aldus Vos die zich beseft dat een coalitie ook mogelijk is zonder sociaaldemocraten. Toch heeft de PvdA een grote bonus, een troefkaart; de campagnekreet ‘Voor iedereen’ werd opeens heel concreet toen drie weken voor de verkiezingen de naam van de beoogd wethouder bekend werd. Elly Pastoor wist de afgelopen jaren als wethouder van Grootegast vele harten te veroveren. Zelfs de harten van de in eerste instantie sceptische VZ-raadsleden zijn gesmolten voor Elly Pastoor die inderdaad aangemerkt kan worden als ‘wethouder voor iedereen’. Balleider VZ zal ongetwijfeld met de PvdA om tafel willen. Al was het alleen maar om de goede Grootegaster samenwerking met Pastoor voort te kunnen zetten en het nieuwe college van een sociaal en warm gezicht te voorzien.

De reservebankjes dreigen voor de VVD. Met 2347 stemmen wisten de liberalen drie zetels te bemachtigen. Genoeg om een raadsmeerderheid te verruimen, te weinig om bij voorbaat een plek aan de onderhandelingstafel af te dwingen. Waar het verlies in zit? In de gemeente Leek scoorde de VVD prima. In de andere delen van het Westerkwartier bleven de resultaten achter. Zeker in Marum waar voormalige VVD’ers onder de naam Sterk Westerkwartier hoge ogen gooiden. Tanja Haseloop: “Natuurlijk hadden we graag een zeteltje meer gehad. Maar helemaal ontevreden ben ik ook niet. We gaan bouwen aan het Westerkwartier en aan de VVD.” Sterk Westerkwartier. De naam is al gevallen. Met Harry Stomphorst en Anneke Laan mag de nieuwe partij twee raadsleden leveren en daar is Stomphorst content mee. “Als we gevraagd worden voor de coalitie doen we graag mee, al begrijpen wij heel goed dat wij geen eerste keuze zullen zijn.” Tevens stipte Stomphorst ook de opkomst aan. “Blijkbaar voelen burgers zich niet betrokken bij de lokale politiek. Dat moet echt beter en dat mogen we onszelf ook best aanrekenen.” De belofte die daaraan werd verbonden: “Ook de komende jaren zullen wij inwoners vragen naar input en naar hun ideeën en standpunten.” De polls van Sterk Westerkwartier blijven dus bestaan.

Onderaan de lijst komen we de namen van D66 en 50 PLUS tegen. D66 had gehoopt op meer, maar moet genoegen nemen met een enkele raadszetel. “Dat weerhoudt ons er niet van samen te werken aan een mooi Westerkwartier”, aldus Rogier van’t Land die als lijsttrekker de zetel mag bekleden. Ook in de raad komt Chris Veeze namens 50 PLUS. 821 stemmen verzekerden zijn stoeltje. “Wij zijn dan ook geen verliezer”, vindt Veeze. “We hebben toch één zetel weten te behalen en mogen onze doelgroep vertegenwoordigen. Hoe we dat gedaan hebben? Tja, dat vraag ik mijzelf ook weleens af.”

Opmerkelijke cijfertjes en feitjes

Bron: gemeente Westerkwartier


WESTERKWARTIER –
Je zal maar Geert de Jong heten en eigenlijk wel klaar zijn met de politiek. Jaar na jaar werd gespendeerd aan een mooi Grootegast en de gemeentelijke herindeling leek een prachtig mooi moment om af te zwaaien. Nog even één keer de schouders eronder –samen met Ytsen en Harm- voor een mooie campagne en dan genieten van je politieke pensioen. Lijst 8, plek 18. Anoniemer kon bijna niet. We zien Geert lopen door het Westerkwartier, door ‘standplaats’ Opende. Gewapend met flyers die wekenlang hebben behoord tot het standaard arsenaal in de jaszakken van Geert. Übervrijwilliger in Opende. De man die je tegenkomt in het theater, in de sporthal en op het voetbalveld. Nog eventjes, Geert. Dan is’t klaar. En toen sprak de kiezer. Het was Geert de Jong zelf die, uiteraard als vrijwilliger, de stembus in Opende ondersteboven keerde. Hij zag het al… Dat VZ alle partijen heeft verpletterd in Opende (zie statistiek) is geen verrassing. De grote hoeveelheid rode stipjes achter nummertje 18 van lijst 8 was dat wel. Met 555 voorkeurstemmen stijgt Geert de Jong met stip van 18 naar 3 en komt terecht op een raadzetel. Nou ja, laten we de vergelijking trekken tussen de ontwikkelingen omtrent de reguliere pensioengerechtigde leeftijd en het geplande politieke einde van De Jong: ‘Je moet nog even door, Geert!’

Door mag ook wethouder Bert Nederveen, zo lijkt het. Elke partij heeft een lijstduwer. Soms een toevallige hekkensluiter, maar veelal een grote naam die ingezet kan worden als stemmentrekker. In die laatste rol heeft de huidige ChristenUnie-wethouder zich bewezen. Met 106 voorkeursstemmen is Nederveen de meest succesvolle lijstduwer van de afgelopen verkiezingen. Minder goed nieuws is er voor Denny Boersma. De nummer 3 op de D66-lijst zou met voorkeursstemmen in de raad zijn gekomen. Ware het niet dat D66 maar één zetel heeft weten te bemachtigen en die bestemd is voor Rogier van’t Land. Over voorkeurstemmen gesproken; alle CDA’ers die in de raad komen te zitten hebben die drempel gehaald. CDA is de enige partij die dit heeft weten te bewerkstelligen. Grote winnaar binnen de partij is ‘good old’ Jan Willem Slotema die door de kiezer met 316 stemmen naar voren is geschoven en vanaf plek 7 richting een raadzetel is geklommen.

Doorlezen?

Klik door naar de column Politiek Westerkwartier van Richard Lamberst:
http://destreekkrant.nu/broedende-kippen/