“Windmolenproblematiek in Niehove nog niet overgewaaid”

‘De Windmolens van Niehove’; zes maanden later

 NIEHOVE – “Het boek is nog niet dicht.” Die conclusie trekken de dorpsbewoners van Niehove na de zes maanden durende soapserie rondom de beruchte windmolens. Eind juni besloot de gemeenteraad van Zuidhorn windmolens toe te staan in het Middag-Humsterland, hetzij onder strikte voorwaarden. Dit zeer tegen de zin in van een groot aantal inwoners die het beschermd dorpsgezicht en het wijde uitzicht over het schitterende Nationale Landschap belangrijker vinden dan de 15 meter hoge windmolens. “21 meter als je de wieken mee telt”, stelden omwonenden eerder al vast.

“Die strikte voorwaarden van de raad zijn echter niet terug te vinden in de praktijk,” vertelt Wouter Brouwer: “Er zijn meerdere molen geplaatst vlakbij dorpen, wierden en dijken:  vijf  rondom Niehove, één tussen Ezinge en het Reitdiep. Vanaf de wierde van Ezinge zie je ook de 3 molens boven Saaksum.  Bij alle dorpen in Middag-Humsterland verschijnen de molens: bij Den Ham, Wierumerschouw, binnenkort bij Feerwerd en Oldehove.” Vorige week werd bekend dat Libau ook een positief advies uitgebracht bij een aanvraag voor 2 nieuwe windmolens tegen de dijk van Middag-Humsterland aan, ten westen van Niehove. Volgens Libau geven  ze ‘een nieuwe betekenis aan de opening in de dijk’. Wouter: “Eén van de voorwaarden van de raad is nu juist ‘geen verknoping met wierden en dijken, en niet bij dorpsentrees.”  Eind juni besloot de raad van Zuidhorn windmolens in Middag Humsterland toe te staan, hetzij onder bepaalde voorwaarden. Die voorwaarden zijn samengevat bij een presentatie van de RUG: niet in open land, niet vlak naast een dorp, niet daar waar het historische waarden aantast.  In de strikte voorwaarden staat, naast het maximum van 2 molens: niet verknoopt met wierden, dijken, karakteristieke sloten en andere landschappelijke elementen. Ook zijn er principes voor een dorpsomgeving, zoals plaatsing te voorkomen bij dorpsentrees, aanrijroutes en langs gave dorpsranden en in belangrijke zichten op het dorp. Irma: “Het zijn natuurlijk boerderijen die de dorpsomgeving maken. De Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed stelt daarom voor een afstand van 1800-2000 meter rondom een beschermd dorpsgezicht te hanteren.” Libau adviseert nu positief bij elk agrarisch bedrijf. Irma Stol: “Helaas is het cultuur-landschappelijk belang ondergeschikt gebleken. In een gebied zoals Middag-Humsterland, dat uniek is in zijn soort, is dat eeuwig zonde.” Het leidt bij de dorpsbewoners tot de volgende conclusie: “Deze feelgood subsidiemolen gaat voor cultuurhistorisch landschap.”

 

Bijna een jaar geleden is een proces gestart om de wenselijkheid van windmolens tegen het licht te houden, omdat een groep bewoners in Middag-Humsterland zich zorgen maakte over de aantasting van het landschap als windmolens tot 15 meter ashoogte daarin zouden worden toegestaan. “Weids en stil landschap zijn kwaliteiten die Middag Humsterland kenmerken”, schetsen zij de gemeenteraad destijds voor. Bewoners vreesden aantasting van die kwaliteiten. Toch waren de windmolens niet tegen te houden en inmiddels zijn er ook een vijftal rond het dorp geplaatst. De zorgen over het landschap zijn niet weg, blijkt uit recente hoorzittingen  “Sommige mensen vinden het meevallen, anderen valt het juist weer tegen”, leert navraag in het dorp zes maanden na het omstreden besluit.  “Een enkele molen wordt nog wel leuk gevonden, maar als het er veel worden of meerdere molens per boerderij zijn ze wel heel aanwezig.” Ook over de grote staart zijn de meningen verdeeld. Die wordt vaak als storender ervaren dan de wieken. Smaken verschillen en dat is met de beleving van de molens niet anders, komt naar voren uit gesprekken met enkele dorpsbewoners.

Irma Stol: “LTO Noord stelde eerder in De Streekkrant dat de EAZ-windmolen niet echt opvalt in het landschap. Ik ben een andere mening toegedaan.” Op dit moment mogen de molens alleen  op het erf worden geplaatst. Slochteren is de eerste gemeente die  experimenteert met molens in het vrije veld voor dorpscoöperaties, Zuidhorn de tweede. Bij het gemaal boven Dorkwerd, bij het kanaal, zijn plannen voor waarschijnlijk 3 windmolens, voor belangstellenden uit Paddepoel, Aduard en Dorkwerd zelf.  Deze kunnen de elektriciteit leveren voor in totaal 25-30 huishoudens. Daarnaast is er een ander probleem aan het licht gekomen. De windmolens blijken niet stilletjes te draaien, maar behoorlijk wat geluid te produceren. Daarbij zijn het niet alleen de wieken die voor flink geluid zorgen, maar ondervinden een aantal inwoners ook hinder van bijgeluiden. De problemen lijken te worden veroorzaakt door de generator die producent EAZ gebruikt in de molens. Er komen fluittonen en bromtonen vanaf, aldus omwonenden. “EAZ, de producent van de molens, werkt al lang aan het voorkomen van de bijgeluiden maar heeft het probleem nog niet helemaal opgelost”, delen zij deze krant mee. Voor de fluittonen is nu een demping bedacht die experimenteel in Niehove is toegepast. Die werkt nog niet onder alle omstandigheden, maar reduceert het gefluit voor een groot deel. Aangaande de bromtonen wordt nog hard gewerkt aan een oplossing, maar die is er nog niet. EAZ hoopt in de loop van de winter met een oplossing te komen. “Vooral bij lage windsnelheden was een bromtoon te horen. Na de laatste aanpassing   lijkt het op een machine die in het land staat te draaien, 24 uur per dag. In het ruimte valt dat wel weg, maar hier weerkaatst het tegen de gevels in de straat ”, duidt Annemieke Grimbergen het geluid. Voorlopig moeten bewoners in de buurt van een molen daar mee leven. Na juni was de gedachte bij politiek en bewoners dat nieuwe vergunningaanvragen tegen het nieuwe beleid zouden worden gehouden, blijkt uit navraag bij de tegenstanders van de windmolens. In het nieuwe beleid zijn voorwaarden opgenomen over de plaatsing in relatie tot wierden, uitzichten, dijken en zo verder. Uit de behandeling van bezwaren die bewoners hebben ingediend blijkt echter dat deze voorwaarden niet zijn toegepast bij de vergunningen van de molens. De commissie die de bezwaren beoordeeld heeft aangegeven dat het in juni afgesproken beleid pas van kracht is als het is omgezet in een gewijzigd bestemmingsplan. Naar verwachting zal dit pas medio 2018 aan de orde zijn en worden aanvragen dan getoetst aan de nieuwe regels. Kortom, er is nieuw beleid gemaakt, maar de oude regels gelden nog, constateren teleurgestelde Niehoofsters die verrast waren door de uitspraken van de bezwarencommissie. Men dacht dat na juni een nieuwe koers zou worden gevaren maar dat blijkt juridisch nog niet te kunnen”, zeggen zij. “In het bestemmingsplan van 2010 staat bijvoorbeeld nog dat molens alleen voor eigen gebruik zijn toegestaan. In het nieuwe beleid is er voor gekozen dat er ook voor derden geproduceerd mag worden, maar wel met de beperking van een maximum van twee molens. Overigens werden in de eerste ronde bezwaren die in oktober werden behandeld alle bezwaren van tafel geveegd. De eerste molens in Middag Humsterland zijn in januari aangevraagd, net voor de politiek voor een inventarisatie koos, en werden kort daarna vergund.  De bezwaren werden ingediend nadat in juli opnieuw naar de aanvragen was gekeken. Bewoners hadden de toegekende vergunning niet gezien, het was niet gepubliceerd op Overheid.nl , en dus het politieke traject van januari tot juni afgewacht, maar dat hadden ze beter niet kunnen doen. Het veel gebruikte woord “vertrouwen” heeft daardoor een fikse deuk opgelopen.”  In de meest recente hoorzitting naar aanleiding van latere bezwaren  is nog een interessante wending naar voren gekomen. Sinds kort is het niet meer zo dat alleen bewoners belanghebbend zijn die direct aangrenzend wonen of die er direct zicht op hebben. Het begrip “belanghebbend” blijkt ruimer te liggen, wat door de bezwarencommissie de komende tijd in de behandeling van recente bezwaren nader bekeken gaat worden. Irma Stol: “Dat is mooi. Als antwoord op een zienswijze kreeg ik van de gemeente te horen dat ik geen belanghebbende ben. Op grond van deze reactie heb ik geen bezwaarschrift ingediend. Nu blijkt dat ik wél belanghebbende ben.” Janet Postema vult aan: “Onder druk van de tijd is er niet gekeken naar alternatieven, terwijl dat in januari wel de opdracht was van de klankbordgroep. Dat is ten koste gegaan van het landschap. We blijven voorstander van andere, gezamenlijke oplossingen”. Het boek is in ieder geval nog niet dicht. Op dit moment wordt gewerkt aan een monitorgroep die het proces tegen het licht gaat houden en daarover eind 2018 aan de raad rapporteert. De vraag is dan nog wel wat ze gaan monitoren. Het nieuwe beleid of het oude bestemmingsplan? EAZ heeft er voor gekozen om een pas op de plaats te maken en heeft aan de bewoners van Niehove toegezegd dat ze het komende jaar geen aanvragen in behandeling zullen nemen binnen 1,5 kilometer van dorpscafé De Eisseshof.