‘Wordt wakker!’

Het aftellen is begonnen. Nog 79 dagen op het moment dat ik deze column schrijf. Zo’n tweeënhalve maand dus. Het moment waarop de gemeenten Leek, Zuidhorn, Grootegast en Marum verleden tijd zijn en we spreken over één supergemeente Westerkwartier. Met het stukje Middag -nu nog gemeente Winsum- erbij spreken we over een gemeente met 41 dorpskernen. Sommige groot en sterk, anderen klein en daarom maatschappelijk en sociaal nog sterker. Ruim 62 duizend inwoners, oneerlijk verdeeld over een oppervlakte van 37 duizend hectare. En dat is best spannend. Want er gaat een heleboel veranderen, zoveel is duidelijk.

Alleen de rol van de burgemeester al. Prachtig waren de momenten in Zuidhorn daags voor Koningsdag. Niets geen voorspelbare uitnodigingen op het gemeentehuis, maar een rondtrekkende burgemeester die de gelukkigen thuis of op locatie overvalt. Dat is inmiddels reeds verleden tijd, de laatste ronde is geweest. Jubileums en mijlpalen leverden vaak schitterende plaatjes op van diamanten echtparen en eeuwlingen, met aan hun zijde de burgemeester van hun gemeente. Plaatjes die we straks allicht ook moeten missen, want het is een fulltime job om als burgemeester alle jubilarissen persoonlijk te feliciteren in zo’n grote gemeente. En ook dat is jammer. Vooral de oudere inwoners kijken nog enorm uit naar een bezoekje van de burgervader of –moeder. Tradities die met de aanstaande gemeentelijke opschaling verloren lijken te gaan.

Veranderen zal ook de rol van dorpsbelangenverenigingen, laat beoogd directeur van de gemeente Westerkwartier Eric Paré weten. ‘Dichtbij’ is onderdeel van het DNA van de nieuwe gemeente, ‘dichtbij’ luidt ook het devies. En dat is gek genoeg het tegenovergestelde van opschalen. Er ligt dus een behoorlijke uitdaging te wachten. Gehoord is de suggestie om werkplekken voor ambtenaren te creëren in de dorpen, want dan zijn ze lekker dichtbij. Leuk. Vooral voor de desbetreffende ambtenaar die zielsalleen een werkdag mag doorbrengen in een dorpshuis of verenigingsgebouw waar overdag vrij weinig te beleven is. Gelukkig beseft ook Paré dat het niet handig is om ambtenaren naar dorpen te sturen waar overdag niemand thuis is. Hoe het wel aangekleed gaat worden? De gemeente gaat werken met speciale draaischijven. Leefbaarheidsadviseurs die fungeren als oren en ogen van de gemeente in de dorpen, en omgekeerd, als spreekbuis namens de dorpen richting het gemeentebestuur. Daarmee verandert ook de rol van de dorpsbelangenvereniging. Meer dan ooit zullen zij als aanspreekpunt van de gemeente fungeren. De rol verandert niet alleen, maar wordt ook groter. Belangrijker. Daarmee neemt voor de dorpen ook de noodzaak toe om een sterke dorpsbelangenvereniging (of –stichting) te hebben en te onderhouden. Dus beste Westerkwartierders, zeg voor komend jaar uw lidmaatschap van dorpsbelangen in uw dorp zeker niet op. Zij zijn straks belangrijker voor de leefbaarheid in uw dorp dan dat u nu –waarschijnlijk-  voor mogelijk houdt.

Dat heeft men op tijd beseft in Marum. Tijdens een bijeenkomst over de toekomst van ‘dorp’ Marum deed burgemeester Henk Kosmeijer al een oproep. ‘Marum, word wakker!’ Een noodkreet, “want Marum dreigde buiten de boot te vallen”, aldus Kosmeijer. Het probleem in Marum is sinds kort opgelost. Inmiddels timmert Marumer Belang flink aan de weg en dat is ook nodig. In Marum zijn plannen voor een nieuw integraal kindcentrum (IKC) waar twee scholen naartoe moeten verhuizen. Tevens beloven de bestuursleden aandacht te hebben voor de ondernemers en de aanwezige burgerinitiatieven te ondersteunen. Precies datgene wat een dorpsbelangenvereniging of -stichting moet doen. Wensen, behoeftes en problemen vanuit de eigen bevolking in kaart brengen, zorgen dat deze bij de gemeente terecht komen en waar mogelijk ook aangepakt worden. Marum is wakker geworden. Precies op tijd. Veel kleine(re) dorpen beschikken al langer over een dorpsbelangen. Daar in de kleine, maar hechte gemeenschappen is het besef dat je als collectief meer voor elkaar krijgt al langer doorgedrongen. Nu Leek en Zuidhorn nog. De enige twee plaatsen, niet toevallig de twee grootste hoofdkernen, waar de collectieve gedachte nog niet is doorgedrongen. Plaatsen die ook zonder een dorpsbelangen een heleboel voor elkaar zullen krijgen op het gebied van woningbouw, wegen en voorzieningen. Maar waar ook steeds meer zal verdwijnen als men zich niet verenigt. Waar burgerinitiatieven straks allicht verzanden in mooie plannen die nooit gerealiseerd zullen worden, want niet gehoord. Misschien is het wijs de noodkreet van Henk Kosmeijer richting Marum nog eens te herhalen voor Leek en Zuidhorn: ‘Word wakker!’

Meediscussiëren over de herindeling of jouw mening laten horen? Laat het weten op Twitter @richardlamberst! Mail: richardlamberst@media-totaal.nl.