‘Lerende school’ SWS De Aquarel stelt kind centraal

0
839

Kindgericht Aquarel-LEREN in Sebaldeburen

SEBALDEBUREN – Wie weleens een krant of nieuwsblad openslaat kan er niet omheen. Het onderwijs in Nederland is volop in beweging en aan verandering onderhevig. Recent gaf Quadratendirecteur Gerrit Rotman aan in deze krant dat er na de zomer zeker gestart gaat worden met het geven van vernieuwend onderwijs in het Westerkwartier op het Nautilus College. Daar blijft het niet bij. Ook in Sebaldeburen worden stappen gezet om het onderwijs van een nieuwe impuls te voorzien en het kind centraal te stellen. Aquarel-LEREN heet het project op SWS De Aquarel. “We gaan het leeftijdsgerichte onderwijs los laten”, vertelt directeur Tamara de Haan.

“Aquarel-LEREN, een term die allicht wat uitleg nodig is”, beseft De Haan. “Eén van onze leerkrachten kwam met deze term op de proppen. Het is natuurlijk gebaseerd op de naam van onze school, die staat voor de kleurrijkheid die wij als school willen uitstralen. LEREN is onderwijs, dat behoeft niet veel uitleg. Ik vind het een mooie term voor ons eigen vernieuwend concept.” Een half jaar geleden is SWS De Aquarel gestart met het verzorgen van zogenoemde groepsdoorbroken lessen, waarbij het kind centraal staat. “Bij Aquarel-LEREN kijken wij als school naar het kind”, duidt De Haan. “Wat heeft het kind nodig om zich optimaal te ontwikkelen. Daar passen wij vervolgens het onderwijs op aan.” Dat houdt niet in dat kinderen zelf kunnen bepalen wat zij doen en leren. De Haan: “Laten we het maken van breuken als voorbeeld nemen. De leerkracht vraagt in deze aan de leerling: ‘wat heb jij nodig om deze breuken te kunnen maken?’ Dat kan extra uitleg zijn, een ander voorbeeld of overleg met een klasgenoot die de breuk wel al zelfstandig kan maken.” Het geeft de leerkracht meer een coachende rol, vult ze aan. “Deze zal regelmatig gesprekjes met kinderen voeren over hun voortgang en hoe zij tegen de gang van zaken aankijken.” De vraag rijst waarom nu juist op De Aquarel deze vorm van onderwijs wordt geïntroduceerd. “Eigenlijk verschilt wat wij hier nu doen helemaal niet zo veel met de oude situatie”, vindt De Haan. “Als kleine school werkten we al groepsdoorbroken en zaten kinderen uit diverse leeftijdscategorieën in hetzelfde lokaal. Ons team was al bezig met het toegroeien naar deze situatie, en groeit overigens nog steeds in haar rol. Daardoor hadden we al een voorsprong. Inhoudelijk was de stap niet zo groot. Organisatorisch heeft het wel wat zweetdruppels gekost.” Van een pilot, een test, wil de directeur niets weten. “Nee, we zijn hier zeker geen pilot”, lacht ze. “Wel een voorbeeld van hoe het eventueel ook zou kunnen. Een vorm van onderwijs dat als voorbeeld kan dienen voor andere scholen die hier ook een meerwaarde in zien en overwegen kindgericht onderwijs op maat aan te bieden.” Ook van ‘vrijblijvend’ wil De Haan niet spreken. “Kinderen zijn zeker in staat om naar zichzelf te kijken, ook jonge kinderen al wel. Wat kan ik al goed en wat heb ik nodig?  Zelfregulerend. Ze kunnen leren van het eigen leerproces. Het is aan de leerkrachten om te zorgen dat leerlingen gestimuleerd worden om ook die stappen te zetten en vooruitgang te boeken. Daarbij wordt niet getornd aan de gestelde eisen omtrent het onderwijs. Ook De Aquarel voldoet gewoon aan de kwaliteitszorg en de gestelde normen in het onderwijs.” Vanuit de ouders zijn de reacties overwegend positief, weet De Haan. “We hebben dit natuurlijk ook niet van de één op de andere dag uit de hoge hoed getoverd”, stelt ze. “Dat is een proces geweest, waarbij wij de ouders en de leerlingen nauw hebben betrokken. We hebben in Drenthe een school bezocht die soortgelijk onderwijs aanbiedt, dat hebben we ook met de ouders gecommuniceerd. Het is belangrijk om hen mee te nemen in de ontwikkelingen en duidelijk te maken wat wij hier als school mee willen bereiken.” In het najaar van 2018 heeft het geleid tot een presentatie waarbij de leerlingen van SWS De Aquarel de praktische uitvoering presenteerden aan hun eigen ouders. “Een bijzonder moment”, blikt De Haan terug, “want daar kwam alles samen. Dát was precies hoe wij het voor ogen hadden en het moment waarop ouders direct konden zien hoe dit werkt. Het initiatief en eigenaarschap ligt bij de leerlingen.” Dat betekent niet dat de leraar er niet langer meer toe doet. “Instructievaardigheden blijven van groot belang. Ook het inschatten van de mate van verlenen van autonomie”, meent De Haan. “Je moet de leerlingen wel duidelijk kunnen maken wat de bedoeling is en los kunnen laten waar mogelijk. Daarnaast zijn coachingsvaardigheden net zo belangrijk.” Het team kan dat aan, denkt de directeur. “Al blijven wij de ontwikkelingen natuurlijk wel volgen en evalueren. De laatste evaluatie is net geweest. De knelpunten die we in het eerste half jaar zijn tegengekomen zijn besproken en gaan we verhelpen. Nogmaals, het is een proces waar we in zitten. Dat moet je steeds aanscherpen. Mocht daarbij expertise van buitenaf nodig zijn, dan trekken we dat aan.” SWS De Aquarel is een lerende school, vindt De Haan. “Waar zowel leerlingen, leerkrachten als ouders continue bijleren.”

Het is een tijd onduidelijk geweest of er toekomst zou zijn voor de kleine school in Sebaldeburen. Gelet op het aantal leerlingen is de school een punt van discussie geweest. Máár op dit moment worden er mogelijkheden onderzocht en zijn er goede vooruitzichten. Het bestuur van Quadraten staat positief tegenover het initiatief dat de Aquarel een gunstig perspectief voor het onderwijs in Sebaldeburen ontwikkelt voor de komende jaren!  Geheel terecht, stellen wij. Want met de opkomst van vernieuwend onderwijs in het land, het belang daarvan voor onze kinderen als toekomstige participerende burgers èn de voorlopersrol van de Aquarel op de omgeving  zou het onderwijsconcept Aquarel-LEREN weleens een aanzuigende werking kunnen hebben. “Dat juichen wij zeker toe”, stelt De Haan. “Het is een project dat, als het gewoon door mag lopen, inderdaad een aanzuigende werking kan hebben. Ouders zijn van harte welkom om de school eens binnen te lopen en zich te laten informeren, wij laten namelijk graag zien waar wij ontzettend trots op zijn. Al raad ik aan om van te voren even te bellen of te mailen, zodat we ook iemand vrij hebben om geïnteresseerde ouders van tekst en uitleg te voorzien.”