Beleidsarme begrotingsvergadering rijk aan discussie

Gemeente Westerkwartier spreekt ruim zes uur over details en oude besluiten

ZUIDHORN – ‘Vanmiddag gaat het om een beleidsarme begroting en gaat het debat daarom wat armer zijn dan u van ons gewend bent.’ Zo leidde burgermeester Ard van der Tuuk de raadsvergadering van 9 november in. Om 14:00 kwamen burgers, de gemeenteraad en het college van B&W bijeen om een goede blik te werpen op de aankomende begroting. De aanwezigen waren het vlot eens over de kwesties die overal in ons land spelen; hoge energiekosten voor consument en producent, verbeteringen op het gebied van veiligheid en de gevreesde sanering van de gemeentelijke kas die de rijksoverheid in 2026 op de planning heeft staan. Hoewel de rode cijfers in de hoofden van alle aanwezigen rondspoken werden er geen spraakmakende of onverwachte beslissingen genomen.

Genoeg om over te praten maar inhoudelijk bood deze samenkomst van ruim 6,5 uur weinig nieuwe inzichten voor de inwoners van gemeente Westerkwartier. Welke potjes waar komen wordt besloten in de raadsvergadering van 14 december. Van de veertien ingediende moties is er gestemd over negen in totaal. Vanzelfsprekend dienden de liberale fracties van VVD en D66 moties in om de uitgaven zoveel mogelijk beheersbaar te houden. De christelijke en linkse fracties wilden vanuit het college de garantie dat de regio leefbaar en aantrekkelijk blijft.

Eensgezindheid was er over de extra steun aan muziekverenigingen. De bestaanszekerheid van veel culturele verenigingen in Westerkwartier is flink afgenomen na de coronapandemie. Volgens het model voor fondswerving moeten verenigingen een vast aantal leden noteren om subsidie te krijgen. Deze ledenaantallen namen tijdens de coronapandemie gestaag af waardoor sommige muziekverenigingen niet in aanmerking kwamen voor de broodnodige inkomsten. In de begroting van de gemeente was al uitgegaan van extra steun. Met deze motie kunnen grotere verenigingen die net onder de grens van 50 leden vallen alsnog rekenen op subsidie.

Ook de motie ‘Bloedserieus’ kon rekenen op veel steun vanuit de raad. Op de foto Myra Eeken-Hermans en Natasja Bennink van initiatiefnemende fracties PvdA en GroenLinks. GroenLinks raadslid Annemiek KleinJan – Uneken schetste het verhaal van een jonge meid die te kampen heeft met menstruatiearmoede: ‘Chantal is 16 en woont in Zuidhorn. Ze is heel erg sportief en houdt ook van drummen. Toch stoort ze zich één keer per maand aan het gebrek aan tampons in de sporthal of het cultuurcentrum.’ De vraag hoe publieke instellingen gratis menstruatieproducten op kunnen nemen in hun armoedebeleid speelt al langer in de stad en omstreken. De Hanzehogeschool en de Rijksuniversiteit Groningen gingen de gemeente al voor. KleinJan – Uneken vervolgde: ‘Chantal vindt dat menstruatieartikelen net als zeep en wc-papier beschikbaar moeten zijn in openbare gelegenheden. Waarom wordt hier toch altijd zo moeilijke over gedaan?’ Met 27 stemmen voor werd het college met de motie verzocht om gratis producten in locaties zoals het gemeentehuis, bibliotheken, musea en middelbare scholen beschikbaar te maken.

De motie rondom een aangewezen hondenspeelplaats zorgde voor enige verdeeldheid binnen de raad. De ChristenUnie, GroenLinks, PvdA en D66 dienden een gezamenlijk initiatief in om de realisatie van een afgebakende speelplek voor honden mee te nemen in de begroting. Zo kunnen honden veilig spelen en krijgen hondeneigenaren een plek om te socializen met elkaar. Hiermee spelen de partijen in op het initiatief ‘Vrije honden Zuidhorn’ dat vanuit de burgers is aangedragen. Uiteindelijk stemden 16 van de 29 raadleden voor. Tegenargumenten kwamen vooral uit de streekpartij VZ, die vooral benieuwd waren of andere dieren in de toekomst ook aangewezen speelplekken zouden krijgen: ‘Ik hoorde van iemand dat er nu ook initiatieven worden genomen om per dorp een konijnenspeeltuintje te plaatsen. Als we zo doorgaan krijgen we straks ook hindernisbanen voor kangoeroes. Daarom stemt VZ tegen.’

Motie Ravijn wilde duidelijk maken dat er in de gemeente grote zorgen bestaan over de middelen die lokale overheden ter beschikking krijgen. Vanuit de Rijksoverheid is er aan alle gemeentes het signaal gegeven dat er vanaf 2026 zo’n 3,5 miljard euro wordt bezuinigd op hun inkomsten. Dit terwijl veel gemeentes hetzelfde of zelfs meer moeten doen met steeds minder middelen. Deze motie werd dan ook unaniem gesteund maar zorgde toch voor enige discussie. Er zijn namelijk al veel ambtenaren en lobbyisten aan het werk om in Den Haag duidelijk te maken dat zo’n bezuiniging desastreuze gevolgen zou hebben voor het functioneren van de gemeente Westerkwartier. Sommige raadsleden vonden de motie daarom overdreven maar konden zich desalniettemin vinden in de boodschap.

Na een lange zit werd de begroting goedgekeurd met 27 stemmen voor en 2 stemmen tegen vanuit de VVD-fractie. Het was niet geheel opvallend dat de liberalen tegenstemden: ‘Volgens dit college is de begroting beleidsluw, maar dat is natuurlijk onzin. Er zit nog geen nieuw beleid in, maar wel al het beleid dat de gemeente gewoon uitvoert.’ Zij dienden moties in om de verspreiding van Jacobskruiskruid tegen te gaan, de uitgaven voor het sociale domein te beperken en om in de begroting extra aandacht te vragen voor ondernemers in de hippische, recreatie- en toerismesector. Deze initiatieven werden allemaal tegengehouden vanuit de raad en het college. De VVD viel hier op omdat het een felle maar eenzame strijd blijft voeren in de gemeenteraad. Ook was de partij in de verklaring van hun stemkeuze niet te spreken over de dolkstoot van D66 en CDA bij de verhoging van de Onroerendezaakbelasting: ‘Het is wel slap dat na de lunch ineens D66 en CDA ‘de keutel introkken’.

Al met al werd er veel besproken maar bood deze bijeenkomst geen concrete wijzigingen in de bestedingsruimte van de gemeente. Ondanks de beloftes over een beleidsarm gesprek werd er rijkelijk gediscussieerd. Een onheilspellende voorbode voor de aankomende raadsvergadering.