‘Cultuur maakt je gelukkig, het is mijn gezonde verslaving’

Elise van der Laan, dè nieuwe cultuurcoach van Westerkwartier

REGIO – Het heeft best wat voeten in aarde gehad. En moeite gekost. Om formatie vrij te maken voor een cultuurcoach in de gemeente Westerkwartier. In 2019 is er een cultuurvisie vastgesteld na de herindeling. In die visie zou er ruimte moeten zijn voor een coach die verbindt en de vele culturele eilandjes in de gemeente bij elkaar brengt. Een aanbestedingsprocedure ging vooraf aan de aanstelling van de nieuwe cultuurcoach, Sociaal Werk De Schans was hierin de gelukkige. De Schans is in alle dorpskernen al aanwezig met hun werkzaamheden en bieden een mooi platform voor de cultuurcoach om op aan te haken om een ieder in de gemeente te bereiken. Een serieuze opdracht voor de 33-jarige Elise van der Laan. En een hele klus. Het is haar opdracht dat de cultuur in de breedste zin van het woord een stevige basis krijgt in de gemeente. Cultuur moet toegankelijk zijn voor iedereen.

Van der Laan is eigenlijk dramadocent en onderwijzer. Maar zij is jaren zelfstandig ondernemer geweest. Samen met een compagnon bestierde zij het theaterbureau Van Straat tot Laan. Daar was zij verantwoordelijk voor zowel de creatieve input als de output. Van schooleducatie tot bedrijfstrainingen en van Sinterklaastheater tot filmproducties. Alles deed Van der Laan. Door de coronacrisis kon er weinig meer en besloot zij uit het bedrijf te stappen en haar oude liefde, het onderwijs, weer op te pakken. Tot deze vacature voorbijkwam bij Sociaal Werk De Schans. Een allesomvattende rol in een cultureel ingestelde gemeente.

‘Dromen over de gemeente moet je overlaten aan een creatieveling,’ zegt wethouder Hielke Westra. ‘Niet aan planologen. De fantasie moet eerst de ruimte krijgen.’ Een vooruitstrevend inzicht voor een relatief grote gemeente. Waar het momenteel bijna een trend is om de cultuur ergens onder te schuiven, onderstreept de gemeente Westerkwartier de urgentie van cultuur. Gebaseerd op een drietal pijlers. Inclusiviteit, identiteit en zichtbaarheid. Cultuur is overal in het Westerkwartier, vindt Westra. Niet alleen in het sociale domein, maar het moet echt voor iedereen zichtbaar zijn, dus ook in het fysieke domein. Westra: ‘Cultuur moet je er niet zomaar bij doen. Eerst zou dat bij de buurtsportcoaches worden ondergebracht, maar onder andere PLACK heeft zich sterk gemaakt voor de aanstelling van Elise.’

Het kunst- en cultuurbeleid komt voort uit het manifest dat PLACK al voor de herindeling heeft opgesteld. De organisatie bracht in kaart hoeveel en hoeveel verschillende verenigingen en instellingen er op het gebied van kunst- en cultureel actief zijn in de gemeente. Dat varieert van muziekkorpsen tot musea en van historische verenigingen tot organisatoren van festivals en alles wat daar tussen zit. ‘In elk dorp is wel een vereniging actief op het gebied van kunst en cultuur’, zegt Greet Nieuwland van PLACK. ‘Het zijn tientallen. Voor al die groepen zijn wij straks de gesprekspartner en vertegenwoordiger bij de gemeente. Wij kunnen bijvoorbeeld helpen bij subsidie- of vergunningaanvragen. Ook kunnen wij verenigingen bij elkaar brengen die samen een voorstelling willen geven of een tentoonstelling willen houden.’ In het verlengde daarvan is Van der Laan aangesteld om deze verbinding nog meer handen en voeten te geven. En dit ook domeinoversteigend op te pakken door het sociale en fysieke domein, denk hierbij bijvoorbeeld aan het onderwijs, hierin te betrekken. Nieuwland: ‘In elke hoek bloeit wel een mooie culturele bloem, als je deze bloemen bij elkaar brengt, krijg je een prachtig boeket.’

Er staat Van der Laan een zware en veelomvattende taak. Het Westerkwartier is een lappendeken van dorpen, kernen en gehuchten. Zo ziet de culturele landkaart er ook uit. ‘Groot in kleinschaligheid, zo kun je het ook stellen,’ lacht de nieuwbakken cultuurcoach. ‘Om dan al deze partijen iets dichterbij elkaar te brengen en dat zij elkaar opzoeken, dan is mijn dag goed.’ Wellicht is verspreiding van het aanbod ook wel de kracht van cultureel Westerkwartier. Veel is mogelijk en het aanbod uiterst veelzijdig en verrassend. ‘Het moet wel te vinden zijn, je moet het wel kunnen ontdekken,’ stelt Van der Laan. ‘Want cultuur, dat maakt je toch gelukkig. Een gezonde verslaving.’