Ik proat plat

Zwembad Langeweg

t Zwimbad aan e Langeweg is er al heul lang niet meer. Der is n nije kommen op e grens van Grootegast en Doezum, mor dat is ok al weer 45 joar leden. Woar t olle zwimbad was, is nou heulemoal gien wotter meer. t Is n groene vlakte worden, woar de kiender van e buurt speuln en voetballen.

Op 8 april 1946 besloot de gemeenteroad tot het ‘aanleggen van een zweminrichting’. Der wadden mor liefst drie geschikte plakken. n Terrein aan t Kolonel Roblesdiep tussen Grootegast en Lutjegast,  de Doezumertocht bij Doezum, Opende en de derde optie was aan t Gootegaster diepke.

Plan was om t wotter uut de diepkes te tappen en dan het smirrege wotter weer te lozen op dezelfde diepkes. De gemeenteroad wol veur n plak kiezen woar het meest zuvere wotter was.

Dat is allemoal niks worden. Op 10 juni 1950 is er n ‘plan van inrichting voor een zwembad’ aan e Langeweg ien Grootegast. Dat terrein was nog eigendom van ’Bouwvereniging Juliana’.  t Plak van t zwimbad aan e Langeweg had n centroale ligging en zo kon uut alle delen van e gemeente et zwimbad makkelek beriekt worden. Uut grondboring was al bleken dat et plak aan e Langeweg geschikt was veur n Nortonput. Die pomp kon op n diepte van 30-40 meter wel 15 tot 20 kub wotter per uur oppompen.

Der kwam een tweedelig zwimbassin, ondiep van 0,20 tot 1,50 meter en een bassin tot 3 meter diepte. De bassins werden scheiden deur n loopplank. De wanden van de bassins wadden van gewoapend beton en de bodem van leem en zand. Der kwammen twee gebouwkes met elk acht kleedcabines, natuurlek gescheiden gebruuk veur doames en heren. Veur t schoelgebruuk was er n groot kleedhok.

Bij de iengang kwam n hokje veur de badmeester en veur de koartverkoop.

Achterop et terrein was n gebouwtje veur de Nortonpomp. t Wotter werd oppomt tot het dak van t gebouwtje en vandoar liep et deur n open geut noar de bassins. Rondom t zwimbad kwam n diek met beplanting. De totoale stichtingskosten kwammen op 30.000 gulden, gelukkeg had de bevolking al 2000 gulden toezeid. Ien de begroting stond dat de badmeester 60 gulden per week verdienen zol.

December 1950 is er een ienschrieving veur de bouw van t zwimbad deur Frans Oosterhof te Grootegast veur de roaming van 34.128 gulden. Het wotterschap lag ok nog even dwars, der was nog wat gekibbel over n sloot achter t zwimbad laangs, veur afvoer van t wotter.

Ien 1951-1952 is t zwimbad ien gebruuk nommen. Et zwimbad kon 400 tot 500 personen per dag aan. Ien de 90 doagen per joar dat et zwimbad open was, werd er ok goed gebruuk van moakt.

Ien 1956 hadden we n heule warme zummer, zo warm, dat er twee doagen wadden met mor liefst 900 zwimmers. Dat was veuls te veul, pas as er wat mensen vot gingen, mogten der weer nije badgasten ien.

Gevolg was dat et zwimbad verbouwd worden most, ien e begroting en omschrieving van de verbouwing stond dat et 72.015 gulden kosten most. Bassins veul groter, meer kleedruumte, twee duukplanken, n brug tussen t diepe en ondiepe, en om het bad hin allemoal tegels. Tot dan toe lag er zand om de baden. Ok kwam er n terras veur t publiek en n strand. Veur dizze uutbreidingsplannen most er ok een tweede Nortonpomp kommen en n zuveringsbasin.

Ik wiet nog dat er allerlei soorten vissen ien et bad rondzwommen, ok veur de zuvering van t wotter.

De foto loat zien hoe het er uut zag noa de verbouwing.

Ien e tied dat ik zwimles kreeg (1966-1970) was er aan e achterkant van t zwimbad n grote grindbak woar t wotter trapsgewies over stroomde en zuverd werd. 

En elke keer as je uut et bad kwammen, had je n bruune aanslag op e pokkel en op e kop. As je toevalleg met e noagels langs de wand van t zwembad gingen, dan had je n bruun groene aanslag onder de noagels. Dus douchen most wel noa t zwimmen. Ien die tied was t wotter van e douche net zo kold as t zwimwotter, want van n verwarmd zwimbad had je toen nog niet heurd. 

Vanzelfsprekend was t zwimbad op zundag sloten, mor der wadden altied goenent die stiekum zwemmen gingen op e zundag.

Schoelzwimmen was één keer en zwimlessen een poar keer ien e week en dan onder leiding van  badmeester Ab Hof. Ik herinner mij him as de badmeester die mij van e hoge duukplank drukt het, want ik duurde zelf niet te springen.

Heul veul kiender uut Grootegast en omliggende dörpen zallen van him zwimles had hemmen en deur zien lessen n zwimdiploma hoalt hemmen. Ze zallen zich ok nog wel die grote hoak aan n lange stok herinnern. As je bijna verzopen of te ver ofdreven, werd je deur badmeester Ab Hof redt met de hoak.

Omstreeks 1975 is t zwimbad ofbroken en dichtgooit. Veur heul veul mensen n plak met mooie herinneringen. Onder t grasveldje van nou het zich heul wat of speult.

 Leneke Struiksma

Mientje: ‘Hij zwemt ien t geld en het e schoapkes op t dreuge!’