Op weg naar de Struuntocht (1)

Op 9 september lopen 4500 wandelaars van de Abel Tasman Struuntocht vanuit Lutjegast door het grensgebied van Groningen en Friesland. In drie afleveringen geven we de lezer een indruk van de voorbereidingen, die in de dorpen aan de route worden getroffen. Ze willen er voor zorgen dat de bezoekers een onvergetelijke dag meemaken. Geert Zijlstra ging op bezoek bij de mensen, die soms al weken bezig zijn met de organisatie. Ze lichten een tip van de sluier op, maar eigenlijk moet u zelf komen kijken op 9 september. In het eerste deel wandelt hij door Visvliet en Burum.

Ik heb twee goede redenen om een voorproefje op de route van deze Struuntocht te nemen. In de eerste plaats ben ik geboren en getogen in het gebied waar de wandelaars rond strunen en ik ken de rijkdom en variatie van het gebied. Maar het is toch vooral omdat ik tijdens een Struuntocht de hele dag op het start- en finishterrein ben en vaak bij terugkeer van de wandelaars hoor, dat ze een prachtige dag hebben gehad en ‘ bijzondere dingen’ hebben gezien. Misschien krijg ik door een aantal bezoekjes aan de organisatoren in de dorpen een beter beeld van dat soort zaken.

De eerste pleisterplaats op de route is Visvliet en daar ontmoet ik Martin Boog van Plaatselijk Belang Visvliet in de Gangulfuskerk, de rond 1427 al  gebouwd is. We zijn beide even stil en laten het gebouw even op ons inwerken. ‘Ja, als deze muren eens zouden kunnen praten en vertellen over de geschiedenis van ons dorp!’: zegt Martin, ‘En hoor je de geweldige akoestiek?’ 
Ondertussen wandelt ook Gerrit Frik naar binnen en worden beide mannen door fotograaf Erik Veenstra mooi in het licht gezet voor de foto.

Martin vertelt dat zijn dorpsgenoten blij verrast waren dat de route van de Struuntocht in 2023 door hun dorp zou lopen en direct waren er mooie plannen om het dorp aan de wandelaars en andere belangstellenden te tonen.

‘Wij verwachten dat vanaf 8:30 de eerste wandelaars langs de Oude Dijk ons dorp in komen en omdat we de eerste stop zijn, zullen ze dan toe zijn aan een plaspauze en een kopje koffie of thee. Daarvoor kunnen de wandelaars terecht op het terrein bij het Bartoleshus, maar ik hoop dat ze ook de tijd nemen om het dorp te bekijken en de activiteiten die worden georganiseerd te beleven.’

Gerrit Frik springt daar direct op in: ‘Het is die dag ook Open Monumentendag en daarom hebben we in de kerk een kleine tentoonstelling over de geschiedenis van het dorp en zijn omgeving ingericht. Je kunt het je bijna niet voorstellen, maar in de vroege Middeleeuwen lag Visvliet aan zee en voeren boten met graan en wol over de Noordzee en de Oostzee.  De route van de Struuntocht loopt niet door de kerk, maar wie belangstelling heeft, kan even een paar meter omlopen en de expositie bekijken. De deuren staan de hele dag open!’

Ik weet uit eigen ervaring dat er in Visvliet veel te zien is. Naast de kunstobjecten van de Eise Eisinga Droomtocht, dorpshuiskamer ‘Het Heirhuys’ en de Oudheidkamer, staan er in het dorp mooie oude huizen ontworpen door de Visvlieter architect van der Molen.

Martin benadrukt dat grensrivier de Lauwers een belangrijke rol gaat spelen op 9 september. Troubadours Piter Wilkens en Gert Sennema spelen vanaf de oever, al was het ook leuk geweest als ze met een boot een stukje met de wandel- en waterstroom mee hadden gevaren. Maar ja, mobiele elektriciteit is een uitdaging.  Als de wandelaars de provinciegrens willen passeren, moeten ze net als honderden jaren geleden langs de grenswachters, om hun goede bedoelingen te tonen en een stempel te verdienen.

Eenmaal over de grens gaat mijn tocht verder naar Burum. Ook daar wordt het dorpsbeeld mede bepaald door een monumentale kerk uit 1784. Die staat op de plaats van een  eerdere romaanse kerk, die eigendom was van het klooster Jeruzalem uit Gerkesklooster. Maar ik loop Burum binnen bij de haven van het dorp waar ook de stempelpost en andere voorziening voor de wandelaars zullen zijn.

Sybren Slagter van Dorpsbelang Burum verwacht dat wandelaars daar wel even willen zitten omdat ze ruim twee uur wandelen achter de rug hebben. ‘Als ze gaan zitten kijken ze uit op onze molen Windlust, één van de pareltjes van ons dorp. De molen is die dag open en binnen is een expositie te zien. Op het terrein is muziek van Brassband Avendo en het koor Haven in Zicht, dus ik verwacht dat de stemming er snel in zal zitten.’

Daarna lopen de struners richting de kerk en langs het kunstwerk ‘Mienskip’ van Heleen Kater, dat alle bewoner van het dorp weergeeft. Ze lopen een rondje om de kerk, die de hele dag open is. Op de eeuwenoude rechtssteen van graniet worden ze toegesproken door de rechter. Vanaf deze steen werd in de zestiende en zeventiende eeuw nog recht gesproken, zoals abt van klooster Jeruzalem dat in de eeuwen daarvoor deed.

Volgens Sybren is de medewerking van vrijwilligers super belangrijk. ‘Gelukkig is het in Burum geen probleem om mensen in de benen te krijgen. Dorpsbewoners hebben zich voor de diverse taken aangemeld en ik verwacht dat het dorp mooi versierd wordt en dat de bezoekers op veel support kunnen rekenen. In Burum zijn we gewend om samen bijzondere zaken zoals de overbekende fietstochten en de Nieuwjaarduik te organiseren. Kleine dorpen als Burum drijven op die vrijwilligers! Dat moeten we koesteren!’

Als het dorp weer verlaat, zie ik links en rechts voor de huizen schitterende foto’s zijn van ‘Burum in vroegere dagen’ staan. Iets om even bij stil te staan, voor ik doorloop naar het noorden, waar de schotels van het Grondstation (’It Grutte Ear‘) van Burum, naar me staan te lonken.

Volgende week lopen ik door naar die locatie, buurtschap Augsbuurt en naar het dorp Gerkesklooster, de overige pleisterplaatsen van de Struuntocht.

Over de schrijver: Geert Zijlstra woont in Pieterzijl en is geboren in Lutjegast. Ook dit jaar is hij samen met Niels Span spreekstalmeester bij de Abel Tasman Struuntocht. Hij ziet  opgewonden en gespannen wandelaars vertrekken, die later die middag weer breed lachend -soms met een moeizame tred-  het finishterrein oplopen. Ze hebben weer genoten van deze streek.