“Anders dan men zou verwachten, is een begraafplaats een hele sociale aangelegenheid”

Wisseling van de wacht bij begraafplaats Lutjegast

LUTJEGAST – Je zou het bijna vergeten. Aannemen als iets vanzelfsprekends. De vele vrijwilligers die zorgen voor een nette begraafplaats. Want wie een overleden dierbare bezoekt gaat er haast klakkeloos vanuit dat op de laatste rustplaats het gras niet metershoog boven de grafstenen uittorent, dat graven goed te zien zijn en niet worden overwoekert door een ‘wilde bloementuin’ en hardnekkig onkruid en dat entree netjes en opgeruimd is. Zo vanzelfsprekend is dat niet. Wekelijks, zo niet dagelijks, zijn er vrijwilligers bezig met deze begraafplaatsen om ze goed en netjes te onderhouden. Voor deze Uitvaartbijlage bezoeken wij de begraafplaats van Lutjegast aan de Abel Tasmanweg, waar net een wisseling van de (bestuurs) wacht heeft plaatsgevonden.

Of nou ja, wisseling. Teije van der Molen bekleedt sinds de oprichting van Stichting Begraafplaats Lutjegast in 1996 een bestuursfunctie. “Als penningmeester en aanspreekpunt”, vertelt hij. Jappie Postma heeft het stokje van hem overgenomen, als aanspreekpunt dan. “Het is lastig om bestuursleden te vinden”, weet Teije. “Dus zit ik nu op de stoel van de voorzitter. Totdat iemand anders het stokje ook daar overneemt. Zeker. Ik heb 22 jaar lang in het bestuur gezeten”, om daar lachend aan toe te voegen: “Ze brengen mij hier zelf bijna heen.” Saai is het allerminst, weet ook Teije zijn opvolger Jappie. “Er komt veel bij kijken. Het goed onderhouden van een begraafplaats is vrij arbeidsintensief. Zaken als het maaiwerk, snoeien en het graven van de graven hebben wij dan ook uitbesteed. Wij vinden gewoon dat dat goed, netjes en professioneel moet gebeuren. Onze rol is zorgen dat de graven er netjes bij blijven liggen, mensen begeleiden op de begraafplaats en ook zeker mensen adviseren die op zoek zijn naar een laatste rustplaats voor later.” Denk ook niet dat dit een lugubere bezigheid is, duidt Teije. “Integendeel. Anders dan men misschien zou verwachten is een bestuursfunctie bij een begraafplaats een hele sociale aangelegenheid. Er is altijd wel iemand te vinden hier. Een nabestaande die een graf schoonmaakt, een bloemetje komt brengen en waar je een praatje mee maakt. Ik heb het de afgelopen 22 jaar dan ook met ontzettend veel liefde gedaan.” Teije heeft het ook ontzettend goed gedaan, vindt Jappie. “Op mijn eigen manier hoop ik Teije te kunnen evenaren. Deze begraafplaats is tegenwoordig een plek waar veel Lutjegasters en oud-Lutjegasters terugkomen. Dat houdt in dat dit een belangrijke plek is in de Lutjegaster samenleving. Mede de verdienste van Teije die hier 22 jaar veel liefde in heeft gestopt.”

Of de begraafplaats niet vol raakt, luidt de logische vraag. “Sinds 1898, toen dit nog een kerkelijke begraafplaats was, is er regelmatig uitgebreid. Zo is in de jaren ’50 de school die ooit voor de begraafplaats stond weggehaald en kijken we continue naar hoe wij zo goed mogelijk de ruimtes beschikbaar kunnen stellen.” Er is hier nog altijd ruimte, vult Jappie aan. “En dat blijft –zeker- de komende 10 jaar ook zo. Wel moeten we goed gaan nadenken over de toekomst, want natuurlijk wordt het voller en voller. Daarvoor zullen we te zijner tijd het dorp opzoeken en de inwoners erbij betrekken, want deze begraafplaats behoort toe aan het dorp Lutjegast.” Wat over tien jaar zeker bewerkstelligd moet zijn is het overdragen van de voorzittershamer die nu in kundige handen ligt van Teije van der Molen. De man die eigenlijk wilde stoppen. “Kijk, als het zover is wil iedereen geholpen worden”, vertelt hij. “Dus ik zou er nooit zomaar mee stoppen. Maar als er iemand is die een goed heeft bij deze begraafplaats en graag iets bijdraagt aan de maatschappij over een onvermijdelijk onderwerp. Dan horen we dat graag!”

Allerzielen

Veel meer tijd om te spreken met het tweetal bijzondere mensen is er niet. Deze middag worden de voorbereidingen getroffen voor Allerzielen. Een herdenkingswandeling die elke eerste zaterdag van de maand november plaatsvindt op de twee begraafplaatsen van Lutjegast. En ook afgelopen zaterdag werd niet overgeslagen. Teije: “Officieel is Allerzielen op 1 november. Wij hebben dat hier gezet op de eerste zaterdag van november. We organiseren nu voor het vijfde of zesde jaar een wandeling over deze algemene begraafplaats en de begraafplaats bij de Torenkerk. Normaal komen daar zo’n 70-80 mensen op af die gezamenlijk hun overleden dierbaren herdenken. Een warme aangelegenheid die we altijd passend afsluiten met warme chocolademelk, een koekje en een goed gesprek.”