Ongenode Gast: Een indrukwekkende herdenkingsdag in de gemeente Oldekerk

Tijd: 11.00 uur
Datum: 14 april
Plaats: Oldekerk

OLDEKERK – 14 april 1945 bereikten de Canadezen de voormalige gemeente Oldekerk, alwaar zij de inwoners bevrijdden van de Duitse bezetters. Een heuglijk moment na een lijdensweg die vijf jaar duurde. Nu de gemeente Grootegast dit jaar de centrale gemeente is van de Bevrijdings- en Herdenkingsfestiviteiten in de provincie Groningen kreeg men in de dorpen Oldekerk, Niekerk en Faan het verzoek vanuit het gemeentehuis om vooral de stoute schoenen aan te trekken en zelf iets moois op te tuigen. Het verzoek was niet aan dovemans oren gericht, waarop Renate Wiersma, Lucie Pakes en Jan van der Veen besloten de handschoen op te pakken. Er werd een speciale herdenkingsdag georganiseerd. Niet op 5 mei, want dat is al zo druk, vertelde Lucie vooraf, maar op 14 april. De dag waarop de gemeente Oldekerk echt werd bevrijd. Daarbij werd op speciale wijze stilgestaan bij de oorlogsslachtoffers. De ongenode gast sloot aan bij de stille tocht die door de dorpen voet zette richting de begraafplaats. Onderweg hees burgemeester Ard van der Tuuk de vlag van de voormalige gemeente bij het oude gemeentehuis en werd er stilgestaan bij één van illustere voorgangers van Van der Tuuk, Martinus Ritzema. Burgemeester Ritzema werd in 1939 benoemd tot burgemeester van de gemeente Oldekerk. Lang duurde zijn burgemeesterschap niet. Ritzema weigerde samen te werken met –of liever: voor-  de Duitsers en kreeg in 1942 op eigen verzoek ontslag. Zijn activiteiten voor het verzet leidden in 1945 tot een arrestatie. Drie dagen voor de bevrijding van zijn gemeente werd Ritzema gefusilleerd in de bossen bij Bakkeveen. Zijn nabestaanden waren zaterdag aanwezig bij de tocht naar de begraafplaats. Net zoals de nabestaanden van soldaat Jacob Pot en de verzetsstrijders Cornelis Bellinga en Gerrit van der Werf waren uitgenodigd. Tevens liep wethouder Sjabbo Smedes mee en spotte de ongenode gast Dirk Jan Westerhof. Op de begraafplaats werden bloemen en kransen gelegd op de graven van de slachtoffers door de nabestaanden. Dit onder de muzikale begeleiding van panfluittovenares Mirjam. Kinderdichter van de gemeente Grootegast Kirsten Hummel had speciaal voor deze memorabele dag een gedicht gecomponeerd, welke zij helaas niet zelf kon voordragen. Na de plechtigheden werden tientallen witte ballonnen opgelaten en gang gezet richting dorpshuis de Rotonde, waar Bob en Hennie Ansing klaarstonden met koffie en een heerlijke lunch. Na de mooi opgezette ochtend was er in de middaguurtjes tijd voor luchtigere zaken. Na het succes van het eerste Vertelcafé, waarbij vele mooie en minder mooie verhalen ter tafel kwamen, stond er zaterdag een vervolg op het programma. Daarbij werden wederom vele verhalen verteld over de oorlog en wat mensen hebben beleefd en meegemaakt. Verhalen die Lucie Pakes wil optekenen en verzamelen. Want, zo vertelde zij in aanloop naar deze bijzondere dag, “nu kunnen we het nog verzamelen en opschrijven. Elk jaar wordt de groep mensen die de oorlog heeft meegemaakt kleiner.” Naast de boeiende verhalen was het zaterdag ook nog genieten van een modeshow. Echter, daar waar stylist Fred van Leer in Surhuisterveen aanwezig was om de nieuwste mode te showen, daar stond de modeshow in Oldekerk in het teken van ’40-’45 en droegen de modellen de klederdracht uit die tijd. Wie benieuwd is naar wat er in de NOF-dorpen al bijeen is gebracht aan oude spulletjes uit de Tweede Wereldoorlog kan dit museumseizoen terecht bij Verzoamelhuus Aldekerka in Oldekerk, waar recent een tentoonstelling is geopend. De ongenode gast heeft er pas geleden nog een blik op mogen werpen. Een aanrader, aldus ondergetekende.