Raad en college tegen ontwikkeling nieuwe gasvelden

Zuidhorn informeert inwoners over mijnbouwactiviteiten

OLDEHOVE – De gemeente Zuidhorn kreeg de afgelopen periode veel vragen binnen over de gaswinning in de veelal kleine velden die in de gemeente liggen. Tijd dus voor een informatiebijeenkomst om inwoners te informeren over de gevolgen van de mijnbouwactiviteiten, vond de gemeente. “Met deze bijeenkomst willen we de inwoners informeren over de gaswinning en -opslag in onze gemeente en de effecten daarvan op onze bodem”, aldus verantwoordelijk wethouder Henk Bakker. “We hebben te maken met gaswinning uit het Groningenveld en uit kleine velden. Het winningsplan voor het veld Pieterzijl-Oost, dat nu ter inzage ligt, is een actueel voorbeeld van zo’n klein veld. Daarnaast is er ook nog de gasopslag nabij Grijpskerk.”

In Dorpshuis Humsterland te Oldehove probeerde gastspreker Rien Herber, hoogleraar geo-energie aan de Rijksuniversiteit van Groningen, de vele aanwezigen duidelijk te maken waar aardbevingen vandaan komen, hoe bevingen zich verhouden tot de gaswinning en wat de risico’s zijn. “Het gas wordt gewonnen op ruim 3.000 meter diepte”, aldus Herber. “Door het gas weg te halen veranderd de druk. Het gesteente wil omlaag -wat logisch is met 3.000 meter aan bovenlagen- en dat lukt ook.” Daarbij zijn het vooral de breuken in de gaslaag die zorgen voor problemen, legt de hoogleraar uit. “De bodem daalt, maar helaas niet overal gelijkmatig door de oude breuken die door de gaswinning opnieuw verschuiven.” In totaal zijn er zo’n 1.200 bevingen per jaar in de provincie Groningen, schetst Herber, “waarbij de zwaarste in 2012 werd genoteerd bij Huizinge. Deze was 3,6 op de schaal van Richter.” Herber verwacht meer bevingen zolang de gaswinning doorgaat en waarschijnlijk ook daarna. “Het gas houdt het gesteente op zijn plek. Haal je het gas eruit dan daalt de druk en zakt de grond in elkaar.” Volgens Herber is de druk in het Groningerveld inmiddels afgenomen met 250 bar. Wielrenners die weleens een fietsband oppompen weten hoe hard een band is die 6 bar aan lucht bevat. Er is dus veel kracht weg uit het gasveld in Noordoost Groningen. Tevens wist Herber te vertellen dat niet per se het episch centrum van een beving het hardste getroffen hoeft te worden. “De energie die vrijkomt bij een beving zoekt een uitweg”, stelt hij. “De energie verplaatst zich naar boven, waar de lagen die daar bovenop liggen cruciaal zijn voor de impact. De vochtige veengrond in onder meer Oost-Groningen geleid de energie veel beter dan bijvoorbeeld droge zandgrond. Met alle gevolgen van dien.” Over Pieterzijl en haar gasveld wist Herber te vertellen dat minister Eric Wiebes kan instemmen met het gaswinningsplan, maar dat Staattoezicht op de Mijnen (SodM) nog een controle moet uitvoeren. “Denk daarbij aan controles op bijvoorbeeld lekkage”, meldt Herber. “Als het veld bij Pieterzijl ergens lekt, dan zal SodM geen toestemming verlenen om te gaan fracken.” Op de vraag of er risico’s aan het fracken kleven voor het dorp was de hoogleraar helder: “Zeker is er een risico voor Pieterzijl. Die is er altijd bij het fracken.”

Wethouder Henk Bakker sprak over de rol van de gemeente in het hele gebeuren rondom de gaswinning. Lokale overheden mogen hun mening geven over de plannen, maar hebben verder niet bijzonder veel in de melk te brokkelen, sprak Bakker die tevens aangaf dat de gemeenteraad van Zuidhorn unaniem kritisch is over de effecten van de gaswinning. “Het doel is ook om van alle fossiele brandstof af te komen”, aldus Bakker. “Dus niet alleen van het gas, maar bijvoorbeeld ook van kolen.” Daarbij wil Zuidhorn best voorop lopen, blijkt uit recente ontwikkelingen. In de nieuwbouwwijk Oostergast worden aannemers en projectontwikkelaars aangemoedigd om vooral gasloos te bouwen. “Ook investeert Zuidhorn in deskundigheid binnen de organisatie over deze problemen en de bijbehorende ontwikkelingen”, vertelt Bakker wijzend op de aangetrokken beleidsmedewerkers die zich bezig houden met dit onderwerp. “Dat doen we overigens Westerkwartierbreed, want ook in andere gemeenten speelt dit probleem. Onder een groot gedeelte van de gemeente Leek loopt bijvoorbeeld de gasopslag van Langelo.” Bakker zegt de toestanden uit Noord- en Oost-Groningen niet richting het Westerkwartier te willen halen. “De raad is tegen de ontwikkelingen van nieuwe kleine gasvelden, zoals die in Pieterzijl. Als gemeentebestuur mag men van ons verwachten dat wij opkomen voor de belangen van onze inwoners. Daarin trekken wij samen op met andere gemeenten, want dit speelt ook in onder meer Noord-Holland en Twente.” Wel gaf Bakker aan dat de gemeente niet zal fungeren als een actiegroep en zal proberen om het probleem via het eigen politieke netwerk op te lossen. Het wordt een drukke periode voor de gemeente, valt op te maken uit de woorden van de wethouder die zegt dat er nog veel te verbeteren valt. “Het meetnetwerk in het westen van Groningen laat te wensen over en ook een schadeprotocol is momenteel niet of nauwelijks geregeld.” Voorbeelden van zaken waar nog hard aan gewerkt zal moeten worden. Hopelijk voordat de NAM begint met het leegtrekken van de kleine(re) gasvelden in het Westerkwartier.