Samenwerking verschillende scholen mooie kerstgedachte in Westerkwartier

‘We moesten niet fuseren, we wílden fuseren’

STREEK – Penta Primair (Grootegast) en Westerwijs (Marum) gaan verder als stichting Quadraten.  Een unieke samenwerking, want twee identiteiten, het christelijk en openbaar onderwijs, komt daarmee samen. Een traditie van honderd jaar wordt losgelaten. Een mooie kerstgedachte in het Westerkwartier.

Het mooiste was dan ook een gesprek met beide bestuursdirecteuren, Gerrit Rotman en Johan Heddema. Maar Rotman van Westerwijs moet wegens omstandigheden afzeggen. Voor we het gaan hebben over de fusie, komt daar de actualiteit van de dag: op 12 december gaan de leraren weer staken. “Ik denk dat alle scholen weer meedoen. Bij de vorige keer hadden ze hetzelfde standpunt”. Een van de redenen van de staking is de werkdruk. “Je kunt dit het beste bij de scholen vragen”, verwijst Heddema de verslaggever door. Maar de directeur wil er toch iets over kwijt. “Als bestuurder erkennen we de stevige werkdruk.  Het beeld van buitenstaanders over onderwijs, is  of ze hebben vakantie, of ze krijgen vakantie of de vakantie is weer voorbij. Dat is niet juist. Zowel kinderen als personeel hebben in die periode tijd nodig om op adem te komen. Buiten de schooltijd gebeurt er heel veel. En er is veel regeldruk. En daarnaast speelt het salaris een rol. Het salaris van leraren met een gelijke opleiding ligt in het voortgezet onderwijs veel  hoger dan in het basisonderwijs. Er is een tekort aan leraren. Je moet het vak aantrekkelijk maken. In Finland bijvoorbeeld is het beroep leerkracht een vak met aanzien. Daar wordt een selectie gemaakt in opleiding. Dat mag van mij wel terug: dat een leraar aanzien heeft.”

Dan de fusie. “Het was nodig, maar in de oude wet mochten (‘informele’) samenwerkingsscholen (SWS)  Alleen als één school – minder dan 23 leerlingen- dreigde om te vallen mocht je een SWS vormen. Een school met bijvoorbeeld tachtig leerlingen is minder kwetsbaar dan een kleine school. Het personeel van Penta Primair en Westerwijs komt nu (samen) in dienst van één werkgever. Er zijn inmiddels macht informele samenwerkingsscholen (of SWS-en). Die zijn tot stand gekomen om de kwetsbaarheid te verminderen door samen te gaan. Nu (Voorheen) werkt er op de SWS  personeel van (bij) zowel Penta als Westerwijs, dat is niet efficiënt. Er werd een miljoen euro heen en weer gedetacheerd. Je voelt je op deze manier ook niet verantwoordelijk. In onze nieuwe statuten staat: ‘het instandhouden van openbaar, christelijke en samenwerkingsscholen’. Of beter samenlevingsscholen. Ouders kunnen daardoor kiezen”. Dat het christelijke en openbaar onderwijs samengaan is uniek. Dat vindt ook Heddema.  Want dit is in den lande lang niet overal mogelijk. Heddema: “We zijn de eerste stichting met een fusie van openbaar, christelijk en samenwerkingsschool. Daarmee zijn we trendsetter. Vanuit de rest van het land krijgen we reacties als: “Hoe doen jullie dat?” Elders staan scholen met verschillende identiteiten nog recht tegenover elkaar.  Dat komt ook door de mentaliteit van de mensen in het Westerkwartier. Er is een verzuiling geweest, maar mensen hebben respect voor elkaars levenswijze en kunnen samengaan. Hier heerst niet de sterke polarisatie. Als jouw school het niet redt, dan doen het samen, is de redenering. Het is bij de fusie dan ook: we moeten niet fuseren, maar willen fuseren. De wet moest aangepast worden. We zijn de eerste stichting met een fusie van openbaar, christelijk en samenwerkingsschool. Daarmee zijn we trendsetter Westerwijs en Penta hebben elkaar altijd beschouwd als gelijkwaardige partij. De ene was groter dan de ander, maar er werd niet geredeneerd vanuit een aantal. Er verandert verder niks. Het aantal scholen blijft gelijk. Ook staan dezelfde leraren voor de klas. Het is alleen een bestuurlijke fusie. Twee kantoren worden een. Westerwijs huurde het pand en Penta Primair heeft het pand in eigendom. Dan is het logisch dat Grootegast de locatie wordt. Het ligt ook geografisch gunstig. En de nieuwe gemeente Westerkwartier? Dan verandert er niks. We hebben ook nog twee scholen in Noordenveld”. Onlangs kwam het verschil tussen jongens en meisjes in het nieuws. “We zijn ‘gefeminiseerd’. In het onderwijs is 85 procent vrouw. Jongens (Mannen) hebben vaak een rolmodel (voorbeeld) nodig om zich mee te identificeren, Mannen gaan anders om met kinderen dan vrouwen. Jongens stoeien meer. Vrouwelijke leraren willen het gevecht dan direct stoppen, terwijl mannelijke collega’s zouden zeggen: nog een paar minuten. Ik zou graag meer mannen in het onderwijs zien. Meer gelijkheid. Maar hoe krijg je ze er warm voor?. We moeten onze handen ook in eigen boezem steken. Hoe maak je het onderwijs uitdagender?

Terug naar de actualiteit, Kerst. Hoe gaat dat dan met de kerstviering op een SWS ? “Dat gaat gebeuren op een manier waarbij ouders en kinderen zich goed bij voelen. Vanuit respect voor elkaar. Je kunt daarbij denken om in het ene jaar Kerst te vieren in een kerkgebouw en in het andere jaar een kerstwandeling of een Kerstmarkt te organiseren Samen met de ouders en kinderen nadenken over de vraag waar voelen wij ons goed bij. Niet opleggen. Nooit. Dat kost wel tijd. Wat de ouders van de fusie vinden? Bij de fusie met de samenwerkingsscholen zijn geen ouders vertrokken. Hun inspraak hebben we meegenomen in het proces. Je laat wel een traditie van honderd jaar los. Dan moet je elkaar de tijd gunnen. Ouders gaan daar soepeler mee om dan grootouders, die nog sterk aan de traditie hechten (voor de scheiding zijn). In deze tijd is ‘samen’ veel belangrijker. Welk een mooie kerstgedachte.